MASCOPEX

Thị trường tài chính thường nhập tâm với câu “bán tháng năm, về nằm cho khỏe” (chuyển ngữ với ý vui từ tiếng Anh ‘sell in May, go away’).

Tuy nhiên, đã vào tháng 5 được cả tuần, điều “xúi quẩy” này không những không xuất hiện trên các sàn cà phê phái sinh, mà ngược lại. Giá cà phê phái sinh phiên bột phát tăng mạnh khiến nhiều người ngỡ ngàng.

Giá khắp nơi đều tăng

Thật vậy, trên sàn cà phê robusta London, đóng cửa phiên giao dịch ngày 5-5-2021 tăng 64 đô la Mỹ/tấn chốt tại mức 1.538 đô la/tấn trong một phiên dao động mạnh giữa 1.470-1.544 đô la/tấn. Đấy là mức cao nhất tính từ 8 tháng trở lại đây. Trên sàn arabica New York, mức độ dao động càng dữ dội hơn với mức thấp/cao nhất là 150.40 - 140.50 và đóng cửa tăng 9.50 cts/lb tương đương với dương 209 đô la/tấn dừng tại mức cao nhất tính từ 51 tháng là 149.85 cts/lb.

Mở cửa phiên giao dịch hôm 6-5-2021 đến 17g, tính theo giờ Việt Nam, giá trên 2 sàn cà phê vẫn cầm cự ở mức cao.

Lúc 17g giá niêm yếu sàn robusta London quanh mức 1.539 đô la Mỹ tăng 1 đô la/tấn và sàn arabica New York +0.40 cts/lb giao dịch ở 150.15 cts/lb so với giá đóng cửa phiên hôm qua.

Đặc biệt giá sàn robusta London – nơi các nhà kinh doanh cà phê Việt Nam thường dùng để tham chiếu – tăng giữa lúc Brazil và Indonesia đang vào giữa vụ thu hoạch loại cà phê này.

Nhiều dự báo cho rằng năm nay sản lượng cà phê robusta của Brazil có thể đạt chừng 20 triệu bao (bao=60 ki-lô-gam) và Indonesia trên dưới 10 triệu bao, là hai nước xuất khẩu đươc xếp thứ hai và ba sau Việt Nam.

Cú tăng mạnh trên hai sàn phái sinh đã giúp giá cà phê nội địa nhảy lên mức cao nhất tính từ đầu năm đến nay, quanh mức 34,5-35 triệu đồng/tấn.

Tuy vậy, mức này hình như vẫn chưa làm hài lòng người còn giữ hàng.

Một số người bán hàng giao gởi kho vẫn chưa chốt giá vì tin rằng tâm lý lạc quan sau khi các nước nhập khẩu hoàn thành cơ bản chương trình tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19 sẽ kích thích tiêu thụ giúp thị trường cà phê nhộn nhịp hơn.

Giải mã đợt tăng giá bất thường

Có thể nói đây là một cú tăng khá bất ngờ đối với người kinh doanh cà phê. Tin nông dân Colombia chặn đường xe tải chở hàng cà phê ra cảng vì không bằng lòng với sắc thuế mới trên hột cà phê, nhất là giữa những khó khăn do dịch bệnh Covid-19 gây ra.

Colombia là nước xuất khẩu cà phê arabica chế biến ướt chủ lực được giao dịch trên sàn New York. Chính vì vậy, giá trên sàn này trong một phiên giao dịch tăng trên 200 đô la Mỹ xuất phát từ tâm lý thiếu hàng từ phía các nhà rang xay và hàng quán.

Tuy nhiên, đối với kinh doanh cà phê, còn một yếu tố mang tính chất giao dịch tài chính nữa là một số nhà đầu tư đã lỡ bán, nay phải mua giá cao chặn lỗ, nên giá càng tăng mạnh hơn. Điều này không xuất phát từ nhu cầu thực mà do vị thế kinh doanh tài chính là chủ yếu.

Một số người mua bán cà phê cho rằng nếu như Colombia không ra hàng, thế giới cũng không mấy lo vì Brazil và các nước xuất khẩu arabica vùng Trung và Nam Mỹ khác sẽ bán mạnh tranh thủ lúc giá cao. Mặt khác, nếu giá arabica tăng quá mức, đó là lúc giới rang xay sẽ tìm mua cà phê robusta đặc sản và chất lượng cao để thay thế.

Do chuỗi cung ứng cà phê bị đứt gãy giữa dịch Covid-19, lượng nhập khẩu cà phê vào Mỹ năm 2020 giảm xuống 28,6 triệu bao so với năm trước đó là 31 triệu bao. Nhập khẩu ít đi sẽ giúp tồn kho cà phê tại vùng tiêu thụ lớn là Bắc Mỹ giảm.

Một khi các lệnh phong tỏa ngăn dịch bệnh chấm dứt, người ta tin rằng các thị trường tiêu thụ sẽ hút hàng hơn. Đợt tăng mấy ngày nay chỉ là bất ngờ và khó bền vững. Tuy vậy, nhà vườn đang trông đợi một đợt tăng lâu bền hơn xuất phát từ nhu cầu thực sự của thị trường về sau này.

Nguyễn Quang Bình (thesaigontimes)

Theo USDA, nhu cầu tiêu thụ và dự trữ lương thực trên thế giới năm 2021 vẫn ở mức cao. Sản lượng gạo nhập khẩu toàn cầu dự kiến vào khoảng 44,79 triệu tấn, tăng 1% so với năm 2020

Một số thị trường dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng nhập khẩu gạo là Philippines (tăng 13%), Côte d'Ivoire (tăng 9,1%), Ghana (tăng 5,6%) và Liên minh châu Âu (EU) (tăng 2,1%).

Trung Quốc sẽ vẫn là nước nhập khẩu gạo nhiều nhất trong năm 2021 với 2,9 triệu tấn, đứng thứ hai là EU với 2,45 triệu tấn và thứ ba là Philippines với 2,2 triệu tấn. Đây đều là những thị trường xuất khẩu chính của gạo Việt Nam.

Phân tích về các nước xuất khẩu gạo, Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo Ấn Độ tiếp tục là nhà xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, dự kiến xuất 15,5 triệu tấn, tăng 940.000 tấn so với năm 2020; Việt Nam duy trì giữ vị trí thứ hai với 6,4 triệu tấn, tăng 233.000 tấn. Đứng thứ ba là Thái Lan dự kiến đạt 6,1 triệu tấn, tăng gần 400.000 tấn.

Năm 2020, Việt Nam xuất khẩu 6,15 triệu tấn gạo, đạt kim ngạch 3,07 tỷ USD, giảm 3,5% về lượng và tăng 9,3% về trị giá so với năm 2019. Trong 4 tháng đầu năm 2021, Việt Nam xuất khẩu 1,89 triệu tấn gạo. Do giá gạo xuất khẩu tiếp tục ở mức cao, đạt trung bình 534 USD/ tấn, tăng 13,4% so với giá cùng kỳ năm ngoái nên tuy giảm 10,8% về lượng nhưng tổng doanh thu xuất khẩu vẫn đạt 1,01 tỷ USD, tăng 1,2% về trị giá so với cùng kỳ năm 2020.

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, cơ cấu gạo xuất khẩu của Việt Nam đang tiếp tục chuyển dịch sang các loại gạo thơm, gạo chất lượng cao với giá bán và giá trị gia tăng cao hơn. Cùng với đó, người nông dân và các thương nhân xuất khẩu gạo ngày càng quan tâm hơn tới việc nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc và hướng tới đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường như EU, Hàn Quốc, Mỹ.

Thọ Anh (TTXVN)

Chỉ trong vòng mươi ngày, giá cà phê nhiều nơi trong nước mất hơn 2 triệu đồng/tấn. Không những vậy, giá cà phê xuất khẩu theo hợp đồng tính trên chênh lệch với giá niêm yết đã chuyển sang “trừ lùi” thay vì “cộng tới” như trước đây.

Chưa kịp mừng, nhà vườn bắt đầu lo vì vùng cà phê đã vào mùa mưa, họ phải bán ít nhiều để lấy tiền mua phân bón và trả công chăm sóc vườn cây, tái đầu tư cho vụ tới.

Chỉ sau 5 phiên giao dịch tính đến ngày 14-5, giá cà phê phái sinh trên sàn London, nơi các nhà kinh doanh cà phê Việt Nam sử dụng để tham chiếu, giảm 79 đô la Mỹ/tấn tính trên giá đóng cửa tuần với tuần. Như vậy, sau một tháng ròng tăng giá, có lúc lên mức cao nhất tính từ đầu tháng 9-2020 chạm đỉnh 1.557 đô la/tấn, giá sàn phái sinh tuột mạnh về 1.456 để rồi đóng cửa tại khu cận đáy là 1.460 đô la/tấn.

Vài nhà xuất khẩu tưởng giá tăng bền vững, đã vội chấp nhận ký hợp đồng ở mức thấp hơn giá niêm yết chừng 20 đô la/tấn. Không ngờ thị trường rớt nhanh và sâu, họ đang lo lắng chưa biết làm cách nào để cân đối giữa hai đầu vào và ra.

Giá cà phê loại 2, tối đa 5% đen bể, dịp cuối tuần đứng quanh mức 33 triệu đồng/tấn, thậm chí có nơi còn thấp hơn, người mua trung gian chỉ trả 32,5 triệu đồng/tấn.

“Thường mùa mưa là lúc nhà vườn như tôi phải bán ít nhiều cà phê để mua phân bón và thuê công chăm sóc. Giá xuống đột ngột như tuần qua làm tôi trở tay không kịp. Vả lại, các công ty đã ký hợp đồng xuất khẩu với giá ‘trừ lùi’, làm sao họ có thể mua giá cao được,” chị Hà, một chủ vườn tại thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đắk Lắk cho biết.

Thị trường phái sinh đi đường nào?

Nhiều nhà xuất khẩu cho rằng giá cà phê robusta xuống do Indonesia và Brazil đã vào chính vụ thu hái. Đợt giảm giá nhanh từ mươi ngày qua chứng tỏ các nước ấy đã có cà phê và chấp nhận giá thị trường mới bán mạnh và đưa giá xuống nhanh như thế.

Tin từ các công ty môi giới có trụ sở tại Brazil cho rằng dù năm nay Brazil vào chu kỳ mất mùa, nhưng chỉ bên phía arabica. Còn tất cả các dự báo về robusta của Brazil năm nay đều cho rằng cà phê chủng loại này năm nay lại được mùa, ước bình quân các dự báo chừng 21 triệu bao (bao=60 ki-lô-gam). Từ Indonesia, nhiều người ước lượng năm nay nước này có thể xuất khẩu hơn 7 triệu bao, trong đó có chừng 85% là robusta và 15% là arabica.

Tuy nhiên, một nhà phân tích thị trường tại TPHCM cho rằng nếu chỉ dùng yếu tố cung cầu để giải thích đợt rớt giá mạnh một cách bất ngờ trên các sàn phái sinh cà phê tuần qua là không đủ. Chính tâm lý lo sợ lạm phát quay lại tại Mỹ, Anh và kể cả Trung Quốc để các ngân hàng trung ương tăng lãi suất cơ bản các đồng nội tệ và nhất là đồng đô la Mỹ sau khi nhiều người dân tại các nước ấy đã tiêm chủng vaccin chống Covid-19.

Dỡ bỏ lệnh phong tỏa cũng có nghĩa là giải phóng sức tiêu thụ giữa lúc lượng tiền cung ứng để ngăn suy thoái kinh tế đang luân chuyển trên thị trường quá nhiều. Cái lo lớn nhất của thị trường tài chính nói chung, hai sàn cà phê phái sinh nói riêng là một khi xuất hiện lạm phát, có thể chính phủ các nước thắt chặt tín dụng và tăng lãi suất.

Do thị trường cà phê rất nhạy cảm với yếu tố tiền tệ, đợt giá rớt mạnh tuần trước xuất phát từ tâm lý lo ngại ấy. Các quỹ đầu tư và các nhà kinh doanh buộc phải cấy chi phí phù hợp bằng cách giảm mua tăng bán… đã làm giá cà phê phái sinh giảm không phanh.

Tuy nhiên, “nỗi lo về lạm phát và hạ lãi suất đồng đô la Mỹ sẽ qua nhanh và giá cà phê sẽ đâu vào đó”, nhà phân tích nói. Một khi giá được chỉnh xong, có nghĩa là các chi phí tài chính cho kinh doanh cà phê đã được cơ cấu thì giá lại tăng và có thể bình ổn quanh mức 1.500 đô la/tấn trước khi chọn một đường đi mới tùy vào lực bán từ các nước sản xuất và các quỹ đầu tư trên sàn.

Nguyễn Quang Bình (thesaigontimes)

Trong tuần qua, giá lúa ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nhìn chung có xu hướng ổn định, trong khi đó, mặt hàng cà phê trong nước thì quay đầu giảm giá khá mạnh do tác động từ thị trường thế giới.

Theo Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn, tuần qua giá lúa ở các địa phương khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nhìn chung vẫn giữ ổn định. Cụ thể, tại Đồng Tháp, lúa tươi loại IR 50404 là 6.100 đồng/kg; tại Cần Thơ, giá lúa khô như Jasmine ở mức 7.300 đồng/kg, OM 4218 là 6.900 đồng/kg, IR 50404 là 6.700 đồng/kg…

Riêng tại Kiên Giang, các loại lúa tươi có giá tăng nhẹ 100 đồng/kg như: IR 50404  từ 6.000 - 6.200 đồng/kg, OM các loại  từ 6.100 - 6.500 đồng/kg, Jasmine từ 6.300 – 6.400 đồng/kg.

Còn tại An Giang, theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn An Giang, giá một số loại lúa trên địa bàn tỉnh trong tuần qua quay duy trì ổn định. Giá lúa tươi thường tại tỉnh dao động từ 6.000 - 6.200 đồng/kg. Một số loại lúa chất lượng cao cũng duy trì ổn định như OM các loại từ 6.000 - 6.500 đồng/kg; lúa Nhật từ 7.500 - 7.600 đồng/kg…; Đài Thơm 8 từ 6.500 - 6.600 đồng/kg.

Giá một số mặt hàng gạo tại An Giang lại có xu hướng ổn định. Cụ thể, gạo Hương Lài 18.000 đồng/kg, gạo Nhật là 24.000 đồng/kg, nếp từ 13.000 - 14.000 đồng/kg, gạo Jasmine từ 14.000 - 15.000 đồng/kg. Giá gạo thường dao động ở mức từ 11.000 – 12.000 đồng/kg.

Theo các thương nhân, hiện tại lúa Đông Xuân còn ít, thương lái hỏi mua lúa khô nhiều hơn, đồng thời tiếp tục cọc lúa Hè Thu. Các địa phương phía Nam triển khai kế hoạch sản xuất lúa Hè Thu.

Như tại Hậu Giang, nông dân trong tỉnh đã xuống giống hơn 50.000ha lúa Hè Thu (kế hoạch 76.000ha); trong đó, nhiều địa phương tại vùng ảnh hưởng xâm nhập mặn của huyện Long Mỹ và thành phố Vị Thanh cũng bắt đầu gieo sạ khi xuất hiện mưa lớn trong thời gian gần đây.

Theo thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, tháng 4/2021 là tháng thứ 2 liên tiếp xuất khẩu gạo tăng trưởng cả về lượng và kim ngạch so với tháng liền kề trước đó, với mức tăng trên 45% cả về lượng và kim ngạch, đạt 782.159 tấn, tương đương 424,22 triệu USD; so với cùng tháng năm 2020 cũng tăng 53,3% về lượng, tăng 66,8% về kim ngạch.

Tính chung cả 4 tháng đầu năm 2021 xuất khẩu gạo của cả nước đạt trên 1,93 triệu tấn, thu về trên 1,07 tỷ USD, giảm 6,4% về lượng nhưng tăng 8,2% về kim ngạch so với 4 tháng năm 2020. Giá xuất khẩu trung bình tăng 15,6%, đạt 543,4 USD/tấn.

Về mặt hàng cà phê, giá cà phê ở khu vực Tây Nguyên trong tuần qua đã không còn chu kỳ tăng giá, thay vào đó là sự giảm giá khá mạnh ở các địa phương. Theo Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn, giá cà phê dao động ở mức từ 33.100 - 33.500 đồng/kg, giảm từ 800 – 1.200 đồng/kg so với tuần trước. Cụ thể, giá cà phê tại Lâm Đồng có mức giảm khá mạnh với mức 1.200 đồng/kg, còn 32.200 đồng/kg; Đắk Nông 33.500 đồng/kg; Kon Tum là 32.900 đồng/kg; Đắk Lắk là từ 33.500 - 33.700 đồng/kg.

Hải quan Việt Nam cho biết xuất khẩu cà phê trong tháng 4/2021 ước tính đạt 132.111 tấn, thấp hơn 22,1% so với tháng 3/2021. Điều này cũng có nghĩa là tổng khối lượng cà phê xuất khẩu trong bốn tháng đầu năm đạt mức 584.981 tấn, thấp hơn 14,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Mặc dù khối lượng xuất khẩu giảm so với năm ngoái, song doanh thu từ xuất khẩu cà phê trong bốn tháng đầu năm 2021 đã cao hơn 7,3% so với cùng kỳ năm ngoái, lên mức 1,1 tỷ USD.

Trong khi giá nông sản trong nước có xu hướng ổn định, thậm chí giảm thì trên thị trường thế giới, giá các mặt hàng nông sản lại giao dịch trái chiều. Chẳng hạn như ở thị trường Mỹ trong phiên cuối tuần 14/5 giá ngô giảm, còn lúa mỳ và đậu tương tăng.
 
Chốt phiên này, giá ngô giao tháng 7/2021 giảm 31 xu Mỹ (4,59%) xuống 6,4375 USD/bushel. Trong khi giá lúa mỳ giao cùng kỳ hạn tăng 5,75 xu Mỹ (0,82%) lên 7,0725 USD/bushel, còn giá đậu tương giao tháng 7/2021 tăng 2,25 xu Mỹ (0,14%) lên 15,8625 USD/bushel (1 bushel lúa mỳ/đậu tương = 27,2 kg; 1 bushel ngô = 25,4 kg).
 
Công ty nghiên cứu AgResource có trụ sở tại Chicago cho hay, không có bằng chứng nào cho thấy Trung Quốc đang đẩy mạnh việc bán nông sản cũ hoặc hủy các đơn hàng đã đặt. Thay vào đó, nước tiêu thụ nông sản hàng đầu thế giới này đang tiếp tục đặt ngô từ Mỹ, mới thêm một đơn đặt hàng 1,3 triệu tấn được ghi nhận. Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đã xác nhận rằng Trung Quốc hiện đã nhập 4,3 triệu tấn ngô Mỹ của niên vụ 2021-2022 trên tổng số 6 triệu tấn đã được chốt trước đó.
 
Thị trường ước tính diện tích vụ ngô năm 2021 của Mỹ sẽ tăng lên 96,8 triệu mẫu, còn diện tích trồng đậu tương tăng lên 88,5 triệu mẫu (1 mẫu Mỹ = 4.046,86 m2), tăng lần lượt là 5,7 triệu mẫu và 900.000 mẫu so với mức trước đó.

Dự báo thời tiết cho thấy, thời tiết tại khu vực Đồng bằng Bắc Mỹ và Trung Tây Bắc Mỹ sẽ khô hạn hơn, cùng với mưa lớn tại phía Nam biên giới bang Iowa và Missouri. Vụ ngô Brazil cũng đang phải trải qua thời tiết khô/nóng kéo dài đến ngày 24/5.
 
Nhu cầu nhập khẩu đậu tương, ngũ cốc chăn nuôi của Trung Quốc tương đối lớn vào đầu năm 2022. Giá ngô đang được giao dịch ở mức cao kỷ lục ở Brazil và Trung Quốc.
 
Còn tại thị trường gạo châu Á, giá gạo nhập khẩu của Ấn Độ giảm tuần thứ bảy liên tiếp trong bối cảnh nguồn cung tăng lên do chính phủ “giải phóng” các kho dự trữ để hỗ trợ người nghèo giữa lúc số ca mắc COVID-19 tại nước này gia tăng. Giá gạo đồ 5% tấm của Ấn Độ được giao dịch ở mức từ 370 - 374 USD/tấn trong tuần này, giảm so với mức từ 371 - 376 USD/tấn trong tuần trước.
 
Một nhà xuất khẩu có trụ sở tại Kakinada ở bang Andhra Pradesh, miền Nam Ấn Độ cho biết,  giá gạo tại thị trường nội địa đã được điều chỉnh đáng kể sau khi chính phủ bắt đầu giải phóng các kho dự trữ để giúp đỡ người nghèo. Ấn Độ đã cung cấp ngũ cốc miễn phí cho gần 800 triệu người khi làn sóng COVID-19 thứ hai tấn công nước này.
 
Tại Bangladesh, Bộ Nông nghiệp Bangladesh cho biết nước này dự kiến sẽ ghi nhận sản lượng gạo vụ Hè, còn được gọi là Boro, tăng lên 20,5 triệu tấn trong năm nay so với mức 19,6 triệu tấn một năm trước đó, nhờ diện tích được mở rộng thêm. Vụ Boro, thường đóng góp hơn một nửa sản lượng lúa gạo hàng năm của Bangladesh, có thể giúp nước này giảm nhập khẩu. Bangladesh đã trở thành nước nhập khẩu lớn sau khi hứng chịu lũ lụt liên tiếp trong năm 2020, mùa màng bị thiệt hại.
 
Trong khi đó, giá gạo 5% tấm của Thái Lan giảm xuống mức thấp của hơn 6 tháng là từ 465 - 473 USD/tấn so với mức từ 475 - 485 USD/tấn trong tuần trước đó. Các nhà giao dịch cho rằng nhu cầu nước ngoài suy yếu là nguyên nhân khiến giá gạo giảm, và không có lo ngại về vấn đề nguồn cung. Còn giá gạo 5% tấm của Việt Nam không đổi so với tuần trước đó ở mức từ 490-495 USD/tấn do nguồn cung thấp. Một thương lái có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết các nhà giao dịch đang chờ đợi sản lượng mới từ vụ thu hoạch Hè Thu sắp tới.
 
Về thị trường cà phê thế giới, giá mặt hàng này tiếp đà giảm; trong đó, giá cà phê Robusta giao tháng 7/2021 tại thị trường London giao dịch ở mức 1.460 USD/tấn sau khi giảm 2,34% (tương đương 35 USD) so với hôm qua. Giá cà phê Arabica giao tháng 7/2021 tại New York giao dịch ở mức 145 US xu Mỹ/pound, giảm 0,96% (tương đương 1,40 xu Mỹ).
 
Giá cà phê tiếp nối đà giảm do báo cáo tồn kho trên cả hai sàn cà phê kỳ hạn tiếp tục tăng thêm. Tồn kho Arabica - New York lên ở mức cao 13,5 tháng và tồn kho Robusta – London lên ở mức cao 6 tháng. Trong khi Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO) báo cáo xuất khẩu cà phê toàn cầu trong 6 tháng đầu của niên vụ 2020/2021 đã tăng 3,5% so với cùng kỳ niên vụ trước cũng góp phần khiến giá cà phê chững lại.

Bích Hồng - Minh Hằng (TTXVN)