MASCOPEX

Do xuất khẩu giảm, thị trường tin rằng một lượng tồn kho khá lớn còn đang nằm trong nước. Nghịch lý là đáng ra hàng còn nhiều, giá phải “hợp lý” nhưng…hiện nay không phải thế. Nhiều nước đang “phá giá” cà phê để bán cho được, còn người còn giữa hàng nước ta lại đang chờ một sức mạnh từ nhu cầu tiêu thụ để có giá cao hơn.

Chấp nhận bán giá thấp

Giá cà phê nguyên liệu trên thị trường nội địa tại các tỉnh Tây Nguyên đang ở mức thấp, sáng chủ nhật 9-8 vẫn giao dịch ở mức 36 triệu đồng/tấn, cao hơn tuần trước chừng 1 triệu đồng/tấn.

Giá hiện nay như vậy là thấp, vì giá cà phê nguyên liệu trong niên vụ này, bắt đầu từ 1-10-2014 và sẽ kết thúc vào ngày 30-9-2015, nhiều lần chạm mức 35 triệu đồng/tấn rồi phải dội ngược lên lại.

“Giá 36 triệu đồng/tấn được giao dịch cho các lô hàng giao trong vòng mươi ngày sau khi ký hợp đồng, người bán có thể hưởng giá khuyến khích cộng thêm 0,5 triệu đồng tấn thành giá 36,5 triệu đồng/tấn nếu như giao hàng ngay khi ký hợp đồng,” lãnh đạo một doanh nghiệp xuất khẩu cà phê có nhà máy chế biến tại TP Buôn Ma Thuột cho biết.

Ở mức 36,5 triệu đồng/tấn, giá nguyên liệu tại thị trường nội địa đã cao hơn giá kỳ hạn trên sàn cà phê Ice London, một chuyên gia ngành hàng nhận định.

Giá nào là thấp, giá nào là cao?

Đóng cửa phiên giao dịch cuối tuần đến ngày 7-8-2015, giá kỳ hạn robusta London chốt mức 1.661 đô la/tấn, so với tuần trước cao hơn 23 đô la/tấn, nhưng lại thấp hơn nhiều so với giá đóng cửa tại một ngày đầu vụ, bấy giờ có mức 2.236 đô la/tấn. Vậy giá kỳ hạn đến nay đã mất 577 đô la/tấn so với đầu niên vụ 2014-15 (xin xem biểu đồ 1).

                                      Biểu đồ 1: Diễn biến giá đóng cửa sàn kỳ hạn robusta Ice London (nguồn: Ice London)

“Dù giá giao dịch tính trên tiền mặt (outright) ở mức thấp 36,5 triệu đồng/tấn, giá này đã tương đương với 1.671 đô la/tấn, tức cao hơn 10 đô la/tấn so với giá niêm yết của sàn kỳ hạn khi đóng cửa,” vị chuyên gia cho biết.

“Với chi phí làm hàng, chuyên chở, tài chính, hao hụt… ít nhất phải cộng thêm 70 đô la nữa mới đủ sở hụi,” chủ doanh nghiệp xuất khẩu đưa ra bài tính giá FOB hay giao hàng qua lan can tàu. Như vậy, giá cà phê robusta loại 2,5% đen bể nay phải chừng 1.740 đô la/tấn FOB hay giá chào xuất khẩu loại cà phê này phải cộng thêm trên giá niêm yết sàn London 80 đô la/tấn nữa mới đảm bảo hòa vốn, chưa nói đến lợi nhuận.

“Giá bán như thế là cao và chỉ dành cho những người đã có hợp đồng bán xuất khẩu giá cao trước đây nay cần hàng phải mua. Dù với mức thấp như hiện nay, vẫn chưa ai dám bỏ tiền mua trữ thêm,” chủ một đại lý cà phê tại TP Pleiku nói.

Tuy thị trường khá yên ắng vì giá bán bằng tiền mặt thấp, vẫn có một vài giao dịch đã chấp nhận giá hiện nay để thanh lý dần hàng tồn kho trước khi vào vụ mới chỉ trong vòng chưa đầy hai tháng nữa.

Giá thấp vì tồn kho lớn?

Nhiều nguồn ước báo cho rằng có thể tồn kho cà phê chưa bán được tại Việt Nam còn lớn. Thực ra họ dựa trên số liệu xuất khẩu để đoán điều đó. Tổng cục Thống kê cho rằng trong 10 tháng đầu niên vụ cà phê hiện nay, xuất khẩu cà phê giảm gần 23%, chỉ đạt 1,09 triệu tấn. Nếu như cho sản lượng Việt Nam năm nay là 1,5 triệu tấn, cũng phải còn đến 30% lượng hàng tồn kho chưa bán được, đó là chưa nói đến một lượng hàng gối vụ hàng năm thường chừng 150.000 tấn.

“Con số tồn kho nửa triệu tấn cà phê chưa bán của nước xuất khẩu robusta số 1 thế giới Việt Nam quả là lớn đối với hai tháng còn lại của niên vụ và so với số liệu xuất khẩu bình quân 110.000 tấn/tháng vừa qua của Việt Nam,” vị chuyên gia cho biết.

Một số nhận định trên thị trường cho rằng sở dĩ giá sàn kỳ hạn và thị trường nội địa chưa lên được vì người mua đang chờ sức ép bán ra, có giá rẻ hơn, bấy giờ họ mới tranh thủ mua.

Ở đâu có giá cà phê rẻ hơn?

Thật ra, thị trường không phải chờ giá rẻ vì Brazil rất sẵn sàng bán mạnh với giá cạnh tranh hơn nhiều so với hàng từ Việt Nam.

                                         Biểu đồ 2: Xuất khẩu cà phê Brazil qua nhiều năm (nguồn: SocGen)

Một nguồn tin thị trường từ Brazil cho hay rằng giá cà phê robusta (tiếng địa phương gọi làconillon như tiếng Việt gọi là cà phê vối) trên thị trường nội địa Brazil hiện đang quanh mức 5.230 real Brazil (BRL)/tấn. Nếu như tỉ giá 1 đô la Mỹ ăn 3,5 BRL thì giá robusta trên thị trường Brazil hiện nay cũng chưa đến mức 1.500 đô la/tấn, thấp hơn giá nội địa của Việt Nam đến 170 đô la/tấn! Chưa tính đến các loại chi phí, chỉ cần phí vận chuyển, khoảng cách giữa Brazil và các nước tiêu thụ truyền thống như Mỹ và châu Âu gần hơn so với Việt Nam nên cước vận tải rẻ hơn.

Xuất khẩu cà phê Brazil tháng 7-2015 vừa qua đạt chừng 2,8 triệu bao (60 kg x bao), giảm 8% so với cùng kỳ năm trước. Tổng lượng xuất khẩu cà phê trong vòng 12 tháng tính đến hết tháng 7-2015 của nước này đạt 36,32 triệu bao. Điều đáng ngại là lượng robusta xuất khẩu Brazil chưa muốn giảm. Đến nay lượng xuất khẩu robusta của Brazil đã gần mức 5 triệu bao, tức chừng 300.000 tấn (xin xem biểu đồ 2).

Con số này không hề nhỏ vì đã tương đương với lượng xuất khẩu của nước ta trong vòng ba tháng. Đó là một thách thức lớn vì giá bán ra của họ quá rẻ so với giá robusta của nước ta. Tại sao nước ngoài cạnh tranh bán giá “bèo” được còn người trữ hàng trong nước phải ôm hàng chịu đựng? Có lẽ không chỉ vì giá mà còn những yếu tố thị trường khác, người nông dân cà phê đang chờ những giải pháp khẩn cấp từ các cấp quản lý.

(Nguyễn Quang Bình - The SaigonTimes)

THÔNG BÁO KẾT QUẢ ĐẤU GIÁ CỔ PHẦN CỦA TỔNG CÔNG TY CÀ PHÊ VIỆT NAM – CÔNG TY TNHH MTV TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU CÀ PHÊ INTIMEX NHA TRANG

Công ty Cổ phần Chứng khoán Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agriseco) xin thông báo kết quả đấu giá cổ phần của Tổng công ty cà phê Việt Nam – Công ty TNHH MTV tại Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu cà phê Intimex Nha Trang được tổ chức vào ngày 15/07/2015 tại Agriseco, địa chỉ: Lầu 3, Số 2A, Phó Đức Chính, Quận 1, TP Hồ Chí Minh như sau:

1. Tổng số lượng cổ phần cổ phần đưa ra đấu giá: 416.000 cổ phần

2. Giá khởi điểm: 12.700 đồng/cổ phần

3. Tổng số lượng nhà đầu tư đăng ký tham gia đấu giá: 02 Nhà đầu tư

Trong đó: Tổ chức: 0           - Cá nhân: 02

4. Tổng khối lượng đăng ký mua: 832.000 cổ phần

5. Tổng số phiếu tham dự đấu giá hợp lệ: 02 phiếu

6. Tổng khối lượng đặt mua hợp lệ: 832.000 cổ phần

7. Khối lượng đặt mua: 416.000cổ phần

8. Giá đặt mua : 12.700 đồng/cổ phần

9. Giá đấu thành công : 12.700 đồng/cổ phần

10. Tổng số nhà đầu tư trúng giá: 02 Nhà đầu tư

Trong đó: Tổ chức: 0          - Cá nhân: 02

11. Tổng số lượng cổ phần bán được: 416.000 cổ phần

12. Tổng trị giá cổ phần bán được: 5.283.200.000 đồng.

Lực lượng chức năng phát hiện chỉ có những bao cà phê bên ngoài là thật, còn lại toàn bộ 800 tấn rác được độn bên trong. Các ngân hàng nhận thấy dấu hiệu lừa đảo của Công ty Trường Ngân nên đã đồng loạt làm đơn tố cáo.

Ngày 14/7, cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa tống đạt các quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam và thực hiện lệnh khám xét chỗ ở đối với Chủ tịch HĐQT Nguyễn Xuân Bình và ông Nguyễn Đăng Sơn, Giám đốc Công ty TNHH Trường Ngân, có trụ sở tại TP Hồ Chí Minh về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo quyết định khởi tố bị can, ông Bình đã chỉ đạo ông Sơn gian dối khi ký hợp đồng thế chấp khoảng 24.000 tấn cà phê hạt, nhưng thực tế chỉ có hơn 8.000 tấn thế chấp, và khoảng 16.000 tấn bị công ty thế chấp khống để vay vốn của 7 ngân hàng với số tiền hơn 600 tỷ đồng.

Đầu tháng 6/2013, giữa 7 ngân hàng cho Trường Ngân vay vốn đã xảy ra tranh chấp đối với hợp đồng tín dụng liên quan đến lô cà phê được Trường Ngân tín chấp lưu tại kho của công ty ở khu phố Chiêu Liêu, phường Tân Đông Hiệp, thị xã Dĩ An, Bình Dương.

Một số ngân hàng đã có buổi hòa giải với Trường Ngân tại tòa án và đồng ý phát mãi số cà phê lưu giữ tại kho. Tuy nhiên, các ngân hàng đã phản ứng do có sự chồng lấn lẫn nhau đối với các lô hàng được Trường Ngân tín chấp. Các cuộc phát mãi sau đó trở thành “cuộc chiến” giữa các ngân hàng gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự tại địa phương.

Đến ngày 11/12/2013, khi di dời kho cà phê để chờ các phán quyết tiếp theo thì lực lượng chức năng phát hiện chỉ có những bao cà phê bên ngoài là thật, còn lại toàn bộ 800 tấn rác được độn bên trong. Các ngân hàng nhận thấy dấu hiệu lừa đảo của Công ty Trường Ngân nên đã đồng loạt làm đơn tố cáo.

D. Anh - Công An Nhân Dân

Cà phê có thể đã được các giáo sĩ Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Hà Lan và Pháp mang hạt sang trồng lẻ tẻ từ các thế kỷ 17, 18 nhưng chính thức và quy mô thì phải đến khi người Pháp chiếm được Việt Nam từng phần và đặt nền bảo hộ lên toàn cõi (1884).

Quý kim là thứ các nhà thám hiểm săn tìm. Nhưng đúng với cái tên “thực dân” (thực là trồng, nuôi), động cơ hàng đầu là tìm ra, thuần hóa và khai thác thứ có đời sống để có thể tăng gia theo cấp số nhân (các loại cây và con) – và những lợi ích kinh tế hầu như vô tận trong cuộc tranh đua thương mại và giành hoặc phá ưu thế độc quyền của các thế lực ngoại địch (như trà, đồ sứ của Trung Quốc; cà phê của khối Ả Rập,…).

Chỉ hai năm sau khi chiếm được ba tỉnh miền Đông là Biên Hòa, Gia Định (trong đó có Sài Gòn) và Mỹ Tho, người Pháp đã lập Thảo cầm viên ngay Sài Gòn để nghiên cứu và thử nghiệm quy mô việc khám phá về cây và con ở mảnh đất này.

Cho đến Cách mạng Pháp 1789, Pháp là nước sản xuất và tiêu thụ cà phê hàng đầu của thế giới, sản xuất chủ yếu ở thuộc địa là quần đảo Antilles ở biển Caribê như Guadeloupe và Martinique… Paris năm đó đã có trên 700 quán cà phê.

Cà phê được người Pháp đưa vào trồng ở Việt Nam chính thức từ năm 1857, từ đảo Martinique và vùng Guyane thuộc Pháp ở châu Mỹ Latin vì có khí hậu và thổ nhưỡng nhiệt đới tương tự Việt Nam. Đầu tiên, loại Arabica được thử ở phía Bắc rồi ở miền Trung (Quảng Trị, Bố Trạch,…), sau khi thu hoạch được chế biến dưới thương hiệu Arabica du Tonkin (cà phê Arabica Bắc Kỳ) và nhập khẩu về Pháp. Sở dĩ loại Arabica được thử nghiệm trước vì có giá trị hơn, nguyên gốc ở Ethiopia, thích hợp với vùng cao nguyên và vùng núi cao từ 800 – 2.000 m, và có nhiệt độ từ 18 – 23 độ bách phân.

Trong khi đó loại Robusta (Mạnh khỏe), giống từ rừng xích đạo châu Phi, có hàm lượng gấp hai lần giống Arabica và thích hợp với nhiệt độ từ 22 – 26 độ và cần lượng nước mưa từ 1,5m – 2m/năm. Đợt thí nghiệm này không thành công, một phần vì đất đai định cư lâu không thích hợp cho việc mở rộng các đồn điền công nghiệp hóa, một phần vì chính trị không ổn định do không có quy chế thuộc địa. Thói quen ở đây lại là văn hóa trà như Trung Quốc.

Từ năm 1925, sau những cuộc khảo sát quy mô kỹ lưỡng về khí hậu và thổ nhưỡng cũng như những suy tính về xã hội, chính trị, người Pháp đem cà phê trồng thử nghiệm ở vùng Tây nguyên, đặc biệt là cao nguyên Lang Biang (Lâm Đồng) và Đắk Lắk (Ban Mê Thuột), với đồn điền và chủ nhân là người Pháp, nhân công chủ yếu là người dân tộc. Ở Lang Biang thích hợp với giống Arabica hơn, còn ở Đắk Lắk là giống Robusta. Đến 2001, Việt Nam chính thức trở thành quốc gia xuất khẩu cà phê thứ hai trên thế giới, hằng năm thu về cho ngân sách quốc gia hơn một tỉ USD.

Từ đầu thế kỷ 20, cà phê là thức uống mới từ thị dân lan dần đến nông thôn. Tính chất cộng đồng và thân thiện của cà phê khiến người ta tỉnh táo, có thể làm việc lao động chân tay cũng như trí óc. Quán cà phê có thể thích nghi với cà phê filter (lọc) cho từng cá nhân, hoặc cà phê đem qua ấm lọc (percolateur) hay cà phê bít tất nhúng ngâm trong nước sôi để phục vụ cho nhiều người bằng lối pha sẵn với giá bình dân. Quán cà phê trở thành nơi giao lưu xã hội, vừa là trung tâm sinh hoạt, vừa là trung tâm thông tin, là môi trường giao dịch làm ăn thương mại thích hợp suốt cả ngày.

Trong giai đoạn chiến tranh 1960 – 1975, các quán cà phê với âm nhạc lãng mạn, trữ tình, có cả màu sắc bi thương như những nhạc khúc Trịnh Công Sơn, Ngô Thụy Miên,… đã trở thành văn hóa của cả một thế hệ trẻ trong cuộc chiến. Sau 1975, cà phê trở ngược ra Bắc, trở thành nét sinh hoạt toàn quốc với khung cảnh thơ mộng, thiên nhiên – đem lại sự tươi mát cho những thành thị ngày càng sôi nổi với nhịp sống thị trường toàn cầu hóa.

Văn hóa cà phê ấm cúng, lãng mạn, tĩnh lặng nơi người ta có thể thưởng thức âm nhạc, sách báo, tranh vẽ, mỹ thuật, hoặc tâm sự trao đổi về tri thức hoặc tình cảm. Vì thế, muốn biết một người, chỉ cần xem người đó giải trí thích thú nhất ở đâu… 

Thanh Niên Online