MASCOPEX

Nguồn cung toàn cầu thắt chặt trong mùa vụ tới dự kiến sẽ kéo giá cà phê arabica lên 1,25 USD/pound vào cuối năm 2019, tăng 24,8% so với chốt phiên ngày 11/3.

Giá cà phê arabica sẽ tăng gần 20% vào cuối năm 2019 khi Brazil bước vào thời kì mất mùa của chu kì hai năm xảy ra một lần, nhờ đó đưa thị trường vào tình trạng thâm hụt toàn cầu, theo một cuộc khảo sát của Reutersngày 12/3.

Các chuyên gia dự đoán thâm hụt toàn cầu một triệu bao loại 60 kg trong niên vụ 2019 - 2020, trong khi ước tính thặng dư là 4,25 triệu bao niên vụ 2018 - 2019.

Nguồn cung toàn cầu thắt chặt trong mùa vụ tới dự kiến sẽ kéo giá cà phê arabica lên 1,25 USD/pound vào cuối năm 2019, tăng 24,8% so với chốt phiên ngày 11/3.

"Giá arabica sẽ được hỗ trợ bởi thực tế Brazil bước vào thời kì mất mùa trong niên vụ 2019 – 2020", Caroline Bain, nhà phân tích tại Capital Economics, cho biết.

Các nhà sản xuất hàng đầu Brazil kì vọng sản lượng cà phê niên vụ 2019 - 2020 ở mức trung bình 55 triệu bao, ít thay đổi so với dự báo trước đó.

Điều này thể hiện mức giảm khoảng 8,3% so với vụ mùa kỉ lục 2018 - 2019, thời điểm giá arabica xuống mức thấp nhất trong gần 13 năm ở 92 cent/pound vào ngày 18/9/2018. 

Mức giá này thấp hơn rất nhiều so với chi phí sản xuất ở nhiều nước và buộc một số người trồng đầu tư ít hơn vào trang trại của mình. Một nhà phân tích cho biết, sản lượng cà phê toàn cầu sẽ bắt đầu giảm trong giai đoạn 2019 - 2020.

Giá arabica thực tế đã tăng mạnh trong vài tuần trước cuộc bầu cử tổng thống Brazil vào tháng 10/2018.

Các nhà phân tích cũng đang theo dõi chặt chẽ chính sách của Brazil, đặc biệt là tiềm năng về giá mua tối thiểu mới hoặc lưới an toàn cho nông dân trồng cà phê của đất nước này. 

Shawn Hackett, chủ tịch của Hackett Financial Advisors, cho biết các chính sách này có thể giúp hỗ trợ thị trường và đồng thời loại bỏ các nguồn cung cấp cho xuất khẩu ra khỏi thị trường thế giới.

Ngoài ra, giá của cà phê Rrobusta dự kiến sẽ đạt 1.775 USD/tấn vào cuối năm 2019, tăng 16% so với mức giá đóng cửa ngày 11/3, theo Reuters.

Sản lượng cà phê tại Việt Nam, nước trồng cà phê nhiều nhất thế giới, ước đạt 29,75 triệu bao trong niên vụ 2019 - 2020, tương đương với ước tính sản xuất cho niên vụ 2018 - 2019.

Ngọc Ánh (Kinh tế & Tiêu dùng)

Chắc chắn 100% người trồng cà phê trên thế giới đều giơ hai tay hoan nghênh và đồng tình với nông dân Colombia khi hiệp hội cà phê của họ quyết định “ly hôn” với sàn giao dịch cà phê phái sinh arabica New York.

Đã từ lâu, không chỉ Colombia mà tất cả các nước sản xuất cà phê khác, kể cả hai nước sản xuất hàng đầu là Brazil và Việt Nam, đều “đeo” theo giá do hai sàn kỳ hạn cà phê quyết định - sàn robusta London và sàn arabica New York. Thế mà từ ba bốn niên vụ nay, giá trên sàn chẳng chịu “quan tâm” gì đến giá thành sản xuất của nông dân, vốn là sinh kế của hàng trăm triệu gia đình trên toàn thế giới và hàng chục quốc gia có mặt hàng cà phê là một trong những nguồn thu nhập chính của họ.

Thật ra, đây không phải là lần đầu tiên ý kiến “ly khai” với các sàn giao dịch phái sinh được đưa ra, nhưng là lần có ý nghĩa và có trọng lượng nhất vì đó là tiếng nói của hiệp hội ngành hàng của một nước sản xuất mà sàn kỳ hạn cà phê arabica New York sử dụng hàng hóa của họ (dù có thể chỉ là danh nghĩa) làm thương phẩm cơ sở để giao dịch.

Nếu cho giá thị trường hàng hóa được điều tiết bằng cán cân cung-cầu thì một khi nông dân bán sản phẩm của mình dưới giá thành chỉ cần một vài niên vụ, tức khắc giá sẽ được điều chỉnh lại một cách tự nhiên vì giá bán ra dưới giá thành ắt triệt tiêu sản xuất.

Hiệp hội Cà phê Colombia đã đưa ra bài toán giá thành và giá thị trường để chứng minh cho phía người mua vốn thường dựa vào giá niêm yết của sàn kỳ hạn mà mua hàng. Để gọi là ngang giá thành từ cổng vườn ra thị trường nội địa, nông dân trồng cà phê Colombia cần thu được 760.000 peso hay tương đương với 240 đô la Mỹ cho một khối lượng 125 ki lô gam. Tuy nhiên, giá thực tế hiện nay không đạt mức ấy, như ngày 25-2-2019 chỉ được 690.000 peso, hãng tin Reuters dẫn theo lời của quan chức Hiệp hội Cà phê Colombia.

Roberto Velez, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Colombia nói với Reuters rằng: “Đã đến lúc phải nghĩ một cách khác và cắt đứt giá cà phê Colombia khỏi sàn giao dịch phái sinh cà phê New York, bấy giờ mới đạt được giá trị cà phê ngang với giá thành cộng với chút lợi nhuận”. “Nếu quý vị muốn có cà phê thì hãy trả đúng giá, nếu trả giá không tới thì đừng mua cà phê Colombia, nếu không hột cà phê Colombia không sống nổi”, ông Velez nói một cách rõ ràng và dứt khoát.

Giá kỳ hạn cà phê arabica những ngày qua trên sàn New York quanh mức 100 cts/lb (chừng 2.200 đô la Mỹ/tấn), nhưng giá cà phê Colombia chỉ sống được khi thị trường này ở mức 140-150 cts/lb (xoay quanh 3.200 đô la/tấn).

Đấy được xem là một lời kêu gọi chính thức từ Hiệp hội Cà phê Colombia. Ông Roberto Velez cũng rất mong nông dân cà phê trong nước và các nước sản xuất bạn bè ủng hộ.

Thiết nghĩ đã đến lúc ngành cà phê Việt Nam cũng nên tính toán lại có cần sử dụng sàn robusta London làm “kim chỉ nam” như từ khi hột cà phê Việt Nam xuất hiện trên thị trường thế giới.

Sân chơi trên các thị trường phái sinh hàng hóa thương phẩm nay không còn như ban đầu. Chúng đã bị khuynh loát nặng nề bởi các nguồn vốn khổng lồ trên thị trường tài chính quốc tế.

Các quỹ đầu tư tài chính cầm trong tay hàng trăm tỉ đô la, chỉ cần đặt cược bằng cách mua khống hay rút cược tức bán khống là giá các sàn thương phẩm bị “nắn dòng” theo mà không cần bất kỳ tác động nhỏ to nào của các yếu tố cung-cầu.

Thực ra, sân chơi ấy chỉ dành cho giới kinh doanh tài chính. Cũng không nên ngạc nhiên khi các quỹ đầu tư tài chính với nguồn vốn dồi dào, họ nay đã chuyển qua cách chơi theo từng nhóm hàng, đặt một lúc vài chục tỉ đô la vào nhóm hàng năng lượng, rồi chuyển qua nhóm kim loại hay dời qua nhóm nông sản. Giá từng mặt hàng đơn lẻ như cà phê, đậu nành, dầu thô Brent, sắt, thép... không còn phản ánh yếu tố cung-cầu mà được điều tiết bằng cách di chuyển dòng vốn trên để kiếm lợi.

Hai sàn cà phê từ năm năm trở lại đây đã bị các quỹ này “rút cược”, họ nắn dòng vốn về các sàn kim loại và năng lượng, nên giá arabica New York từ 225 cts/lb, tương đương với 4.960 đô la Mỹ/tấn (tháng 10-2014), xuống còn 100 cts/lb; và robusta từ 2.275 và 2.250 đô la (tháng 3-2014 và tháng 1-2017) xuống còn 1.530 đô la/tấn như hiện nay.

Sản xuất ra cà phê để thua và làm công không cho người khác, đi buôn để càng mang nợ do mình không quyết định được giá bán, như cặp vợ chồng không hòa hợp thì bỏ nhau cho xong chứ còn níu kéo làm gì!

Nguyễn Quang Bình (thesaigontimes)

Mỗi năm, Việt Nam sản xuất trên 1,5 triệu tấn cà phê nhưng, lượng cà phê xuất khẩu chủ yếu là cà phê nhân, chiếm khoảng  90%, do đó, lợi nhuận thu về chưa tương xứng với lượng hàng xuất đi.

Đây là điểm yếu của ngành cà phê, ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn đang từng bước khắc phục, để nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng cho cà phê Việt Nam.

Cà phê Việt Nam hiện được xuất khẩu sang trên 80 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới với kim ngạch xuất khẩu trên 3 tỷ USD, chiếm 14% thị phần và 10,4% giá trị cà phê nhân xuất khẩu toàn cầu, đứng thứ  2 sau Brazil. 10 thị trường đứng đầu là Đức, Mỹ, Italy, Tây Ban Nha, Nhật Bản, Bỉ, Nga, Angeria, Philippines và Trung Quốc đã chiếm đến 80% tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê của cả nước.

Mặc dù là mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu cao trong nhóm hàng nông sản của Việt Nam, nhưng tốc độ tăng trưởng kim ngạch giai đoạn (2013-2017) chỉ ở mức bình quân 6,57%/năm. Nguyên nhân chủ yếu là do chịu nhiều biến động của thị trường cà phê thế giới, trong lúc cơ cấu các sản phẩm cà phê có giá trị gia tăng cao vẫn còn thấp, xuất khẩu cà phê nhân chiếm tỷ trọng lớn.

Ngoài ra, phải kể đến các yếu tố kìm hãm khác như hạ tầng thương mại trong nước yếu kém, chậm hình thành các sàn giao dịch, đấu giá; hệ thống thông tin và phân tích giá cả thị trường chưa chuyên nghiệp, bị động và bị chi phối bởi những yếu tố ngoại quan.

Hiện cả nước có 150 doanh nghiệp xuất khẩu cùng hơn 3.000 đại lý tham gia thu mua cà phê; trong đó, có 13 doanh nghiệp FDI. Trong số trên chỉ có 1/3 số doanh nghiệp có nhà máy chế biến cà phê nhân xuất khẩu; 90% các doanh nghiệp trong nước và 100% các doanh nghiệp FDI mua cà phê nhân thông qua thương lái và đại lý thu mua để xuất khẩu.

Để nâng cao giá trị gia tăng cho cà phê Việt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang thực hiện Đề án phát triển sản phẩm quốc gia “Cà phê Việt Nam chất lượng cao”. Đề án được thực hiện trong giai đoạn 2018- 2023, tầm nhìn đến năm 2030.

Đề án sẽ hỗ trợ tối thiểu 10 doanh nghiệp hoàn thiện quy trình công nghệ chế biến ướt (sử dụng enzim và vi sinh vật) nâng cao chất lượng, giảm tổn thất sau thu hoạch; hỗ trợ tối thiểu 5-10 doanh nghiệp xây dựng mô hình sản xuất cà phê chất lượng cao. Tổng giá trị các mô hình cho thu nhập tương đương 2.000 tỷ đồng/năm; trong đó quy mô mỗi dự án sản xuất thử nghiệm cà phê chất lượng cao đạt không dưới 100 tỷ đồng/năm...

Đề án cũng đặt ra có ít nhất 10 doanh nghiệp tham gia đầu tư sản xuất và chế biến sâu các sản phẩm cà phê chất lượng cao theo chuỗi từ giá trị sản xuất, chế biến đến thương mại, đảm bảo được giá trị gia tăng cho ngành cà phê giai đoạn 2020-2030; có 50% doanh nghiệp đầu ngành gắn thương hiệu cà phê Việt Nam chất lượng cao trên bao bì sản phẩm trong giao dịch, mua bán trên thị trường trong nước và thế giới.

Để nâng chất lượng, hiệu quả, theo ông Nguyễn Quốc Toản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xác định, ngành cà phê phải cơ cấu lại và nâng cao giá trị trong chuỗi sản xuất. Ngành nông nghiệp sẽ phải thực hiện tái canh, thay thế diện tích cà phê già cỗi, tổ chức lại sản xuất ổn định khoảng 600.000 ha với sản lượng xuất khẩu hằng năm đạt khoảng 1,5-1,8 triệu tấn.

Ngành sẽ đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, nhất là khâu thu hái, đường vận chuyển, phơi, sấy và kho bảo quản nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch; khuyến kích đầu tư phát triển trồng, chế biến, tiêu thụ cà phê trong mối liên kết chuỗi để hình thành những tập đoàn, doanh nghiệp hiện đại. Ngành nông nghiệp cũng ưu tiên đầu tư nhà máy chế biến cà phê rang xay hiện đại với công suất từ 5.000 tấn sản phẩm/năm trở lên và chế biến cà phê hòa tan hiện đại với công suất bình quân từ 500 tấn sản phẩm/năm trở lên. 

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam, lựa chọn các tập đoàn, doanh nghiệp lớn có đủ năng lực về vốn, khoa học công nghệ và thị trường để dẫn dắt chuỗi giá trị, vận hành một cách thông suốt, hiệu quả. Ngành cũng khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến tiên tiến, hiện đại, chế biến sâu, tạo giá trị gia tăng cao, chuyển dịch cơ cấu sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường; đưa vào hoạt động có hiệu quả các sàn giao dịch cà phê để xuất khẩu trực tiếp cho các nhà tiêu thụ, các nhà rang xay quốc tế, không qua khâu trung gian.

Về thị trường, Thứ trưởng Trần Thanh Nam cho rằng, duy trì các thị trường xuất khẩu truyền thống, phát triển các thị trường tiềm năng, thị trường ngách; trong đó quan tâm đặc biệt đến thị trường Trung Quốc, EU và các nước tham gia hiệp định CPTPP, AEC... Từng bước với những giải pháp trên, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ cà phê nhân được chế biến ở quy mô công nghiệp đạt trên 80%; cà phê hòa tan đạt 150.000 tấn/năm; sản phẩm chế biến sâu và có thương hiệu đạt tỷ trọng 30-40%.

Bích Hồng (TTXVN)