MASCOPEX

Chuyện ở đế quốc Mĩ ( i ngắn hay hơn y dài)

Mọi người ép dữ quá bắt kể chuyện ở Mĩ, hẻm muốn nghe chiện Việt Nam nữa. Thật ra do tiếng Việt kém đi thấy rõ nên nói ko được nhìu. Năm ngoái vừa PV visa Mĩ xong bước ra khỏi lãnh sự quán ở đường Lê Duẩn thì bắt đầu cứng lưỡi, chỉ có thể bập bẹ tiếng Việt, ghé tiệm cafe ở Kumho ra dấu mãi con bé bán mới biết là đang cần 1 ly cafe sữa đá.

Vô phỏng vấn visa thì nói bảo vệ anh ơi mở cửa cho em, bước ra - khi biết được cấp visa rồi - thì nói pls help open the door for me làm anh bảo vệ sợ hãi nói Yes Sir. Từ đó đến giờ mình chuyển qua nói và viết song ngữ (giống trường tiểu học quốc tế). Hồi xưa vấp cục đá té thì quay lại chửi " má!", còn giờ thì rú lên " oh my god" hay " fax you". Sounds so Mĩ.

Tiếng Mĩ thì tiến bộ, nói 1 tràng dài nhưng không ai hiểu. Thỉnh thoảng nó hiểu được 1 câu thì nó nói mày nói giống trong sách. Nên Tony có thủ sẵn 1 miếng giấy và 1 cây viết, không hiểu thì viết ra dí vào mặt bọn Mĩ cho nó đọc.

Nước Mĩ nên coi lại nền giáo dục của mình và tăng cường học tiếng Anh cho công dân Mĩ. Hình chụp vẫn chưa xong nên vẫn chưa post lên được. Các nghiệp vụ về photoshop cắt ghép hình vẫn chưa xong, để vài bữa về nước nổ là đã đi chỗ đó rồi, nhưng thực ra chưa đi, tính mình hay khoe nên chưa đi mà cũng nói đi rồi cho mọi người thèm chơi. Nhưng lỡ đứa nào cắc cớ bắt trưng hình ra làm evidence thì cũng phải có chứ không nó bảo điêu ( xạo), đang vất vả search trên google image để lồng ghép.

Ví dụ ghép đang ngồi vắt vẻo trên tượng đài nữ thần Tự Do hay đang bắt tay với ông Obama. Hạc chả được bao nhiêu, suốt ngày bận rộn với mấy cái này. Và mùa xuân ấm áp thì bãi cỏ xanh non nào cũng nằm xuống chụp hình tạo dáng.

Bắt chước trong mấy cuốn catalogue quảng cáo du học, thấy bãi cỏ là sõng xoài nằm xuống chụp, trên tay cầm vài cuốn tập. Còn bây giờ thì đang tuyết trắng nên phải dành thời gian để nô đùa với tuyết. Bà chủ nhà trọ nói sao sáng nào tao mở cửa ra cũng thấy mày lăn lộn trên đống tuyết trước nhà vậy, không lạnh à. Mình nói đó là môn thể dục buổi sáng của tao. Nói đoạn, mình lấy tuyết vo thành 1 cục ( bên này nó gọi là snow ball) ném vào cửa sổ nhà bên cạnh cho nó vỡ tung tóe ra rồi cười sằng sặc.

Ai ngờ cái cửa sổ đấy là phòng ngủ của ông hàng xóm. Già lớn khó ngủ, gần sáng chợp mắt được thì đã bị ném tuyết vào cửa sổ ầm ầm, nên ổng khó chịu chống gậy qua phàn nàn. Bà chủ nhà mình mang kẹo dừa ( mình cho bà này nhưng bà này răng giả không ăn được, ai tới nhà cũng đem ra nói this is the best coconut candy all over the world) ra ép ổng ăn, an ủi nói ông ơi thôi kệ thông cảm, as he is a tropical student (anh ấy là 1 sinh viên nhiệt đới).

Nói khéo

Chiều nay hẻm muốn viết mà bị mắng dữ quá nên đành mở ra viết vài dòng.

Bảo kể chuyện gì cũng được.... Bèn kể chuyện hồi năm 2003-2004 gì đó. Hồi đó công ty mới mở, tuyển được 2 đứa nhân viên, 1 đứa làm 1 bán thời gian, nó đòi 800 ngàn 1 tháng, Tony kỳ kèo mấy ngày nó mới chịu làm cho mới giá lương là 700k đồng/tháng. Còn 1 đứa còn lại là sinh viên thực tập, không nhận tiền. Nhưng nó muốn đến lúc nào thì đến.

Vì công ty nhỏ nên mình làm sếp cũng chạy chiếc wave alpha màu đỏ chói chang, có lần đi nhậu về cầu Thị Nghè té trầy xước hết. Đâu có tiền rào tấm ván ép thành cái phòng cho Tony ở trọ phía sau, công ty làm phía trước, có máy lạnh nhưng hẻm dám bật, nóng thấy bà.

Một buổi sáng, thằng bán thời gian vào làm và nghe điện thoại. Đầu dây bên kia muốn gặp Tony để bàn thảo 1 cái hợp đồng, nó nói " dạ chị ơi chút chị gọi lại chứ Tony đang ngủ nướng giờ chưa dậy". Trời ơi, mình nằm trong phòng mà muốn ra dzộng nó 1 cái quá, vì đang mặc quần đùi và chưa quánh răng rửa mặt chứ không thì toi mày rồi nha con.

Sau đó thì mình dặn là bữa sau ai gọi, thì phải "good morning, may I help you" trước, sau đó nói khéo là Tony đi ra ngoài, vui lòng để lại tin nhắn. Bữa sau ông già dưới quê lên thăm, ở bến xe miền Đông, gọi điện ra đón. Tony cũng đang ngủ. Nó nghe điện thoại cũng nói khéo là " Good morning, what can I do for you sir? A, Mr Tony hả? Yes yes no no ... ". Nói xong ông già ú ớ sợ hãi cúp máy liền vì nghĩ gọi nhầm vào đại sứ quán Mỹ ( ông già trước 75 có học tiếng Anh lõm bõm).

Ông lấy giấy ra, cẩn thận bấm số gọi lại, nói " bác muốn gặp thằng Tèo, nó lên Sài Gòn thành Tony đó, bác muốn gặp nó nói chuyện chút. Nó đang đâu, bác là..." Chưa kịp nói thì bị nó mắng sa sả " yêu cầu anh tôn trọng nội quy công ty chúng tôi, anh hãy để lại tin nhắn, chứ anh đừng nên hỏi nhiều về việc Tony đang làm gì nhé. Tony không cho nói đâu. Anh thông cảm".

Nói rồi nó cúp máy và ghi vào sổ note " sáng ngày ...tháng...một khách hàng nam gọi, yêu cầu gặp Tony, còn nói xúc phạm Tony là thằng Tèo nữa, mà lúc đó Tony đang ngủ nướng nên em kiên quyết không cho gặp và đã nói khéo với khách hàng là Tony đi vắng".

Cuối tuần đọc cái weekly report của nó mà muốn quánh cho nó chết tươi 

(CÒN TIẾP..)

Doanh nghiệp đã điều chỉnh lại mức lương đóng BHXH theo quy định mới nhưng vẫn còn đó nỗi lo một ngày nào đó phải xác định lại các khoản phụ cấp, hỗ trợ khác phải tính vào lương để đóng BHXH và các hệ lụy khác đi kèm.

Theo Luật bảo hiểm xã hội (BHXH) hiện hành, từ ngày 1-1-2016, tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc là mức lương và phụ cấp lương theo quy định của pháp luật về lao động.

Từ ngày 1-1-2018 trở đi, tiền lương tháng đóng BHXH tính thêm các khoản bổ sung khác. Đây là thay đổi lớn mà doanh nghiệp rất quan tâm.

Câu chuyện dài của văn bản hướng dẫn...

Nghị định 115/2015/NĐ-CP  (Nghị Định 115) hướng dẫn tiền lương, phụ cấp và các khoản khác để tính lương đóng BHXH là những khoản được ghi trong hợp đồng lao động (HĐLĐ). 

Nói chung, doanh nghiệp băn khoăn nhiều ở phần phụ cấp và khoản bổ sung khác. Trong các văn bản hướng dẫn, vì thế cũng tập trung hướng dẫn về việc này.

Nghị định 05/2015/NĐ-CP hướng dẫn tiền lương ghi trong HĐLĐ bao gồm: (i) Mức lương ghi trong thang lương, bảng lương; (ii) Phụ cấp lương là khoản tiền bù đắp các yếu tố về điều kiện lao động, tính chất phức tạp của công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động chưa được tính đến hoặc tính chưa đầy đủ trong mức lương; (ii) Các khoản bổ sung khác là khoản tiền bổ sung ngoài mức lương, phụ cấp lương và có liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong HĐLĐ, trừ tiền thưởng, tiền ăn giữa ca, các khoản hỗ trợ, trợ cấp của người sử dụng lao động không liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong HĐLĐ.

Thông tư 23/2015/TT-BLĐTBXH  (Thông Tư 23) đã “phác họa” rõ hơn mức lương đóng BHXH. Phụ cấp được quy định cụ thể hơn:

(i) Bù đắp yếu tố điều kiện lao động, bao gồm công việc có yếu tố nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm;

(ii) Bù đắp yếu tố tính chất phức tạp công việc, như công việc đòi hỏi thời gian đào tạo, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trách nhiệm cao, ảnh hưởng đến các công việc khác, yêu cầu về thâm niên và kinh nghiệm, kỹ năng làm việc, giao tiếp, sự phối hợp trong quá trình làm việc của người lao động; bù đắp các yếu tố điều kiện sinh hoạt, như công việc thực hiện ở vùng xa xôi, hẻo lánh, có nhiều khó khăn và khí hậu khắc nghiệt, vùng có giá cả sinh hoạt đắt đỏ, khó khăn về nhà ở, công việc người lao động phải thường xuyên thay đổi địa điểm làm việc, nơi ở và các yếu tố khác làm cho điều kiện sinh hoạt của người lao động không thuận lợi khi thực hiện công việc;

(iii) Bù đắp các yếu tố để thu hút lao động, như khuyến khích người lao động đến làm việc ở vùng kinh tế mới, thị trường mới mở; nghề, công việc kém hấp dẫn, cung ứng của thị trường lao động còn hạn chế; khuyến khích người lao động làm việc có năng suất lao động, chất lượng công việc cao hơn hoặc đáp ứng tiến độ công việc được giao.

Tại thông tư này, một số khoản khác không được xem là khoản bổ sung để tính lương đóng BHXH như: các khoản hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, người lao động có người thân kết hôn, sinh nhật của người lao động, trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác không liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong HĐLĐ. 

Từ cuối năm 2015, vấn đề mức lương đóng BHXH nóng dần lên ở các diễn đàn nhân sự bởi lúc này là thời điểm lập ngân sách cho năm 2016, đồng thời có rất nhiều cơ quan quản lý nhà nước về lao động, BHXH tổ chức các buổi cập nhật và thảo luận Luật BHXH mới. Khi đó, mọi người mới vỡ lẽ rằng những quy định của pháp luật thoạt nhìn thì gần như gói gọn tất cả khoản tiền mà doanh nghiệp trả cho người lao động nhưng “soi” kỹ thì lại không có mấy cơ sở rõ ràng để xếp các khoản phụ cấp mà doanh nghiệp đang trả vào các mục tương ứng của văn bản.

Trước chất vấn của các doanh nghiệp về việc này, các cơ quan nhà nước cũng lúng túng tương tự nên trả lời rất chung chung là: đơn vị tự xác định phụ cấp để đóng BHXH và chịu trách nhiệm, đồng thời hứa sẽ trình lên Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội (LĐTBXH ) xin ý kiến.

Trước thực tế các doanh nghiệp gần như không ghi các khoản trợ cấp trong HĐLĐ và cũng là để thống nhất với hướng dẫn tại Nghị định 115, Thông tư 47/2015/TT-BLĐTBXH  (Thông tư 47) được ban hành để hướng dẫn ghi các khoản tiền lương và các chế độ, phúc lợi khác trong HĐLĐ. Thông tư 47 bổ sung thêm các khoản phụ cấp lương gắn với quá trình làm việc và kết quả thực hiện công việc của người lao động. Thông tư 47 cũng bổ sung một số khoản không được xem là khoản khác như: tiền thưởng sáng kiến; các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ.

Tuy nhiên, với hướng dẫn này, doanh nghiệp vẫn chưa tự tin xác định các khoản trợ cấp và khoản khác để làm căn cứ đóng BHXH. Để giúp doanh nghiệp, Bộ LĐTBXH ban hành Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH  (Thông tư 59). Thông tý 59 liệt kê một số phụ cấp tính vào lương làm căn cứ đóng BHXH như:  phụ cấp chức vụ, chức danh; phụ cấp trách nhiệm; phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; phụ cấp thâm niên; phụ cấp khu vực; phụ cấp lưu động; phụ cấp thu hút và các phụ cấp có tính chất tương tự.

... nhưng doanh nghiệp vẫn lúng túng

Trong suốt một năm qua, mỗi văn bản được ban hành đã gỡ dần các vướng mắc của doanh nghiệp. Thông tư 59 gọi tên cụ thể một số loại phụ cấp mà doanh nghiệp áp dụng, được xem là một giải pháp hữu ích giúp doanh nghiệp. Những phụ cấp, khoản bổ sung khác được liệt kê trong Thông tư 59 là những khoản phổ biến và đa phần các doanh nghiệp có áp dụng.

Tuy nhiên, thực tế hiện nay doanh nghiệp đã có thêm rất nhiều khoản khác trả cho người lao động mà quy định pháp luật đã không liệt kê hết được như: một chuyến du lịch nếu nhân viên đạt được một mục tiêu nào đó; chi phí chăm sóc sức khỏe, chăm sóc thẩm mỹ, phí chơi golf, phụ cấp ngoại ngữ, chi phí học ngoại ngữ, phụ cấp chuyên cần...Với những khoản “ngoài danh mục” này, doanh nghiệp lại phải cân nhắc câu chữ tại Thông tư 47 và Thông tư 23 mà thực hiện. Vòng luẩn quẩn phân loại bắt đầu, bởi đây vốn là những khoản phụ cấp mà doanh nghiệp băn khoăn nhất. 

Đối mặt với việc tự phân loại, một số doanh nghiệp xem Thông tư 59 như một chỉ dẫn để phân loại những phụ cấp, khoản bổ sung khác. Việc này tưởng như là đơn giản nhưng không hẳn vậy. Doanh nghiệp thường đứng trên lập trường không muốn đưa hết phụ cấp vào lương làm căn cứ đóng BHXH trong khi cơ quan quản lý lao động, BHXH lại có lập trường ngược lại. Vì vậy, sự không đồng nhất trong việc xác định phụ cấp, khoản hỗ trợ khác để đóng BHXH là điều khó tránh khỏi.

Cơ quan quản lý nhà nước đã nói rõ là doanh nghiệp tự xác định và chịu trách nhiệm về việc xác định của mình. Vì vậy, doanh nghiệp rất sợ rằng việc xác định của mình không đúng quy định pháp luật vì tiêu chí xác định khá là chung chung. Trong khi đó, nếu đưa tất cả các khoản tiền mà doanh nghiệp áp dụng cho người lao động tại thời điểm này thì chi phí tăng lên quá cao.

Một vấn đề khác đặt ra là doanh nghiệp không muốn đưa một số phụ cấp, hỗ trợ vào lương để tính BHXH vì những khoản này không mang tính ổn định và phụ thuộc vào từng ngày làm việc của người lao động. Nếu đưa các khoản này vào để tính lương đóng BHXH thì doanh nghiệp sẽ rất mệt mỏi trong việc báo cáo tăng, giảm lương hàng tháng và cụ thể đến từng người lao động. Đó là một sự quá tải đối với doanh nghiệp có hàng ngàn lao động trở lên. 

Luật BHXH đã có hiệu lực, doanh nghiệp cũng đã điều chỉnh lại mức lương đóng BHXH theo quy định mới. Thế nhưng vẫn còn đó nỗi lo một ngày nào đó, doanh nghiệp phải xác định lại các khoản phụ cấp, hỗ trợ khác phải tính vào lương để đóng BHXH và các hệ lụy khác đi kèm.

Phan Thị Ngọc Thắng (TBKTSG Online)

Thị trường cà phê ổn định nhẹ trong tháng Hai 2016 nhưng giá vẫn ở mức rất thấp.

Các thông tin liên quan đến một vụ mùa 2016/17 bội thu của Brazil đã kìm giữ giá không để diễn ra bất kì một sự tăng giá đột biến nào trên thị trường.

Hàng tồn kho tại các nước nhập khẩu đã được bổ sung tốt để sẵn sàng cung ứng cho thị trường. Ước tính ban đầu về mức tiêu thụ trên thế giới cho thấy một sự gia tăng ổn định ở mức 152.100.000 bao năm 2015 so với mức 150.300.000 bao của năm 2014.

Chỉ số tổng hợp từ ICO trung bình hàng tháng cao hơn trong tháng Hai ở mức 111,75 cent/lb, nhưng giá hàng ngày kết thúc tháng lại quá yếu về mức 110,07 cent. Ba chỉ số nhóm Arabica trung bình cao hơn so với tháng trước, nhưng robusta giảm trong tháng thứ tư liên tiếp xuống mức thấp nhất kể từ tháng 5 năm 2010.

                                                  Biểu đồ 1: Chỉ số giá tổng hợp hàng ngày (Nguồn: ICO)

Sự chênh lệch giữa hai sàn New York và London không thay đổi nhiều so với tháng Giêng, nhưng sự chênh lệch giữa chỉ số của ba nhóm Arabica và Robusta đều tăng. Hơn nữa, sự chênh lệch giữa các nhóm Arabica và giá tương lai New York đều đã tăng gần đây, cho thấy một tiềm năng cho tăng giá mà chưa được quan sát thấy trong các thị trường tương lai.

Tổng kim ngạch xuất khẩu trong tháng 1/2016 đến 9 triệu túi, ít hơn chỉ là 0,8% so với tháng 1/2015, mặc dù tổng kim ngạch xuất khẩu trong bốn tháng đầu năm cà phê (tháng 10 đến tháng giêng) là tăng 1,7% về 35,9 triệu bao. Xuất khẩu từ Brazil đã bắt đầu chậm lại, với các lô hàng trong tháng Giêng giảm 10,2% so với năm ngoái, cho thấy rằng các kho dự trữ cuối cùng có thể được giảm nhẹ, mặc dù vẫn còn một khối lượng lớn cà phê. Xuất khẩu từ Việt Nam, mặt khác, được ước tính tăng 10,1% lên 2,3 triệu bao. Colombia tiếp tục xuất khẩu khối lượng cao hơn, hiện tại đang đạt ở mức trên 5,3 triệu bao.

Theo dự đoán, mặc dù có báo cáo  cho rằng thời tiết khô do El Nino có khả năng có thể ảnh hưởng đến sản xuất tại Việt Nam, Indonesia và Colombia trong vài tháng tới, nhưng dù bất kỳ thâm hụt nào cũng có thể được khỏa lấp bởi sự gia tăng sản lượng dự kiến từ Brazil và Trung Mỹ.

                                       Biểu đồ 3: Mức tiêu thụ cà phê thế giới (Nguồn : www.ico.org)

Hơn nữa, hàng tồn kho tại các nước nhập khẩu đã được bổ sung, với Liên đoàn Cà phê châu Âu báo cáo cổ phiếu cà phê xanh 11,9 triệu bao trong tháng 12 năm 2015, tăng từ 11,5 triệu so với năm trước. Hiệp hội Cà phê Xanh của Mỹ cũng báo cáo tăng từ 5,5 triệu bao lên 5,8 triệu bao, điều này đảm bảo sự cung cấp cho các nhà rang xay một bộ đệm chống lại bất kỳ mối quan tâm cung cấp ngắn hạn nào.

(Intimex Nhatrang JSC)