MASCOPEX

Thu nhập của người nông dân tham gia dự án Nescafé Plan tăng 14%, tương đương 16 triệu đồng/hecta/năm, nhờ sản lượng, năng suất và chất lượng cà phê tăng.

Đây là kết quả sau 5 năm triển khai dự án Nescafé Plan, một chương trình hợp tác giữa Nestlé, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) và các đối tác, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng cà phê.

Dự án hỗ trợ nông dân bốn tỉnh Tây Nguyên (Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng) qua việc cung cấp giống cà phê kháng sâu bệnh, năng suất cao, nhằm cải thiện chất lượng và tăng năng suất và thu nhập. Tổng số lượng cây giống được phân phối cho nông dân qua 5 năm, từ năm 2011 đến tháng 10-2015, là 11 triệu cây, tương đương hơn 10.000 hecta trồng chuyên canh.

Dự án cũng hỗ trợ tập huấn và các biện pháp khoa học kỹ thuật với nền tảng là bộ quy tắc sản xuất cà phê bền vững của Tổ chức 4C cho hơn 100.000 lượt nông dân. Theo đó, người nông dân được hướng dẫn cách tưới nước tiết kiệm, quản lý sâu bệnh, ủ phân hữu cơ vi sinh từ vỏ cà phê, bón phân hợp lý, thu hoạch quả chin, ghép cải tạo vườn cà phê già cỗi và nhất là bảo vệ môi trường. Từ chỉ hơn 1.500 nông dân Việt Nam đạt chứng nhận của tổ chức 4C này trong năm đầu tiên (2011), sau 5 năm đã có hơn 21.000 nông dân đạt chứng nhận.

Dự án Nescafé Plan thực hiện từ năm 2011 đến nay là một phần trong cam kết của Nestlé nhằm tối ưu hóa các khâu trong chuỗi cung ứng cà phê "từ canh tác đến sản xuất và tiêu dùng có trách nhiệm." Mục tiêu của dự án là đưa Việt Nam trở thành nước tham chiếu cho cà phê robusta thế giới.

T.Thu (TBKTSG)

Ngày 1.12, Hiệp hội hồ tiêu Việt Nam cho biết, riêng tháng 11, lượng hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam đạt hơn 13 ngàn tấn. Tính lượng hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam đến đạt khoảng 124 ngàn tấn, kim ngạch đạt gần 1,2 tỷ USD (kim ngạch xuất khẩu hồ tiêu năm 2014 là 1,2 tỷ USD) . 

Dự tính đến hết năm 2015 tổng sản lượng hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam đạt hơn 130 ngàn tấn, giảm gần 26 ngàn tấn so với năm 2014. Nhưng do giá bán hồ tiêu xuất khẩu của năm 2015 tăng cao nên kim ngạch xuất khẩu dự tính sẽ đạt hơn 1,24 tỷ USD, cao hơn năm 2014 khoảng 40 triệu USD.  

Năm 2014 xuất khẩu hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam đạt 155,1 ngàn tấn, kim ngạch đạt 1,2 tỷ USD. Các sản phẩm hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam gồm tiêu đen và tiêu trắng là chủ yếu. Còn lượng tiêu xay xuất khẩu của Việt Nam mới chỉ chiếm gần 17% tổng lượng hồ tiêu xuất khẩu. Thị trường xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam chủ yếu là các nước vùng Trung Đông, Ấn Độ, Nhật Bản, châu Âu, Singapore… Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội hồ tiêu Việt Nam cho biết, ngoài tiêu đen, tiêu để xử lý chế biến thành tiêu trắng là một sản phẩm của Việt Nam luôn có nhu cầu cao trên thị trường gia vị thế giới trong những năm qua. 

Lượng tiêu trắng xuất khẩu của Việt Nam trong 5 năm qua duy trì ở mức 20 ngàn tấn/năm. Hiện nay nhu cầu tiêu trắng và tiêu xay trên thị trường thế giới vẫn tiếp tục tăng cao, đó chính là cơ hội để ngành hồ tiêu của Việt Nam đa dạng hóa sản phẩm, tăng giá trị xuất khẩu sản phẩm này trong những năm tới. Tuy nhiên, ông Nam cũng cảnh báo, do giá tăng hồ tiêu xuất khẩu tăng liên tục lên người nông dân đã chuyển đổi diện tích một số loại cây trồng khác chuyển sang trồng hồ tiêu. 

Ngoài ra, tình trạng người nông dân do chạy theo năng xuất và lợi nhuận đã lạm dụng quá nhiều thuốc bảo vệ thực vật trong trồng và bảo quản hồ tiêu. Ngoài ra, giống hồ tiêu cũng chủ yếu dựa vào những giống truyền thống, chưa nghiên cứu chọn lọc có hệ thống, độ đồng đều không cao, dễ nhiễm sâu bệnh… 

Tình trạng này trong thời gian tới không được cải thiện thì một ngày không xa hồ tiêu của Việt Nam sẽ gặp không ít khó khăn trong việc xuất khẩu vào những thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản. Năm 2014 diện tích trồng tiêu của cả nước ước đạt 85,5 ngàn ha, vượt khoảng 35 ngàn ha so với quy hoạch của Bộ NNPTNT đến năm 2020.  

Đăng Hải (Báo Lao Động)

Dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) về xuất khẩu cà phê của Việt Nam niên vụ 2015-2016 sẽ tăng 30%, lên mức kỷ lục 28,7 triệu bao, đang làm ngành cà phê Việt phấn chấn. Nhưng cùng với đó, vẫn còn nhiều nỗi lo đang chờ ở phía trước.

Trong 11 tháng năm 2015, theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cà phê là mặt hàng sụt giảm mạnh nhất trong nhóm hàng nông - lâm - thuỷ sản xuất khẩu, giảm đến 27,7% về khối lượng và giảm 30,2% về giá trị so cùng kỳ năm 2014.

Cụ thể, tháng 11/2015, xuất khẩu cà phê ước đạt 85.000 tấn với giá trị đạt 162 triệu USD, đưa khối lượng xuất khẩu cà phê 11 tháng qua chỉ đạt 1,13 triệu tấn với tổng giá trị khiêm tốn là 2,3 tỷ USD, thua sút nhiều so với năm ngoái.

Chờ xuất khẩu hồi phục

Theo Hiệp hội Cà phê ca cao Việt Nam, nguyên nhân khiến lượng hàng xuất khẩu giảm mạnh là do thời tiết thay đổi, mưa đến sớm khi thu hoạch và thời kỳ cà phê phát triển gặp hạn hán nên nhiều vùng không đủ nước tưới đã bị mất trắng. Cùng với đó, ngày công lao động và giá phân bón lên cao, người trồng cà phê giảm lượng phân chăm sóc, nên sản lượng không được như kỳ vọng.

Với tình hình xuất khẩu sụt giảm như vậy, dự báo mới đây của USDA về việc xuất khẩu cà phê của Việt Nam niên vụ 2015-2016 sẽ tăng 30% như một liều thuốc tăng lực cho ngành cà phê Việt sau một thời gian xìu xìu về giá.

USDA lý giải rằng hoạt động tưới tiêu hiệu quả của nông dân cùng với việc mưa rơi đúng vào những giai đoạn quan trọng đối với vụ cà phê sẽ giúp sản lượng cà phê của Việt Nam tăng 7% lên 29,3 triệu bao trong niên vụ 2015-2016.

Ngoài ra, Việt Nam cũng đang tăng sản lượng cà phê Arabica (cà phê chè). Báo cáo của USDA nhận định diện tích trồng cà phê Arabica tại các khu vực miền Bắc sẽ tiếp tục tăng trong tương lai gần.

Theo phán đoán của nhà phân tích Carlos Mera thuộc ngân hàng Rabobank, nếu giá cà phê đi lên, nông dân Việt Nam sẽ có thêm động lực bán số cà phê mà họ đã găm lại từ những niên vụ trước. Ngày 23/11 vừa qua, Rabobank đã nâng dự báo sản lượng cà phê của Việt Nam niên vụ 2015-2016 thêm 1,9 triệu bao, lên 28,4 triệu bao.

Giới kinh doanh cà phê hy vọng vào mức độ hồi phục xuất khẩu cà phê của Việt Nam phụ thuộc vào giá cà phê và họ tin tưởng thị trường cà phê thế giới sẽ đi lên trong niên vụ 2015-2016 do thời tiết khô hạn sẽ tác động bất lợi tới sản lượng cà phê của hai nước xuất khẩu cà phê lớn của thế giới là Brazil và Indonesia.

Tuy nhiên, giá cà phê hiện nay được cho là vẫn còn khó khăn trong việc phục hồi do đồng USD tăng giá. Đó là chưa kể tình hình tồn kho cà phê trên thế giới vẫn còn khá lớn. Vì vậy, để tăng lượng xuất khẩu như dự báo của USDA không phải chuyện đơn giản.

Theo dự báo trước đây của giới chuyên gia cà phê trong nước, niên vụ 2015 - 2016, sản lượng cà phê sẽ tiếp tục sụt giảm. Bởi lẽ, các tỉnh Tây Nguyên phải đối mặt với hạn hán, nguồn nước bị thiếu nghiêm trọng, một vài nơi có mưa nhưng lượng mưa thấp hơn 10 - 30% so với các năm trước. Bên cạnh đó, thời tiết rét bất thường, cây cà phê bị nhiễm “cúm” khi ra hoa, rụng lá hàng loạt.

                    Xuất khẩu cà phê của Việt Nam được dự báo sẽ tăng 30% trong niên vụ 2015-2016

Chỉ chớp cơ hội khi được giá

Nhìn lại thị trường cà phê ảm đạm trong năm 2015, có một thực trạng đáng lo là các vườn cây cà phê ngày càng già cỗi, dẫn đến chất lượng sản phẩm thấp. Đó là chưa kể thời tiết bất lợi, dịch bệnh đe dọa ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng cộng với giá cả phập phù…

Đơn cử như trong niên vụ 2015 - 2016, diện tích cà phê tăng nhanh thiếu bền vững khiến cà phê Tây Nguyên gặp hạn, sản lượng cà phê thấp hơn so với niên vụ trước khoảng 20%. Tại Đắk Lắk, trên 40.000 ha cà phê bị ảnh hưởng do hạn hán khiến sản lượng cà phê niên vụ 2015 - 2016 ước giảm 15 - 20% so với niên vụ trước đó.

Một điểm yếu khác của ngành cà phê là chất lượng cà phê còn hạn chế. Lâu nay, cà phê xuất khẩu của Việt Nam mới chỉ xuất thô ở dạng nguyên liệu, chưa qua chế biến sâu. Các nước nhập khẩu mua sản phẩm về sơ chế, đóng gói, dán nhãn mác, sau đó bán ra thị trường với giá cao hơn nhiều.

Cho nên, dù cà phê Việt chiếm đến 20% thị trường thế giới về khối lượng xuất khẩu nhưng xét về giá trị chỉ được khoảng 2% thị phần cà phê thế giới. Đây là điểm yếu lớn nhất của ngành cà phê đến giờ chưa khắc phục được.

Trong một hội nghị bàn về xuất khẩu nông sản gần đây, ông Đỗ Hà Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam, có nói rằng một trong những khó khăn lớn nhất của ngành cà phê thời gian vừa qua là vấn đề tỉ giá. Do tỉ giá của Brazil giảm đến 70%, họ ồ ạt bán hàng ra khiến cà phê Việt Nam bị ảnh hưởng, không bán được. Do đó, cà phê Việt khi vào vụ mới nhưng tồn kho 400.000 - 500.000 tấn.

Không những vậy, ngành cà phê hiện vẫn còn thiếu sự điều phối giữa các tác nhân trong ngành cũng như thiếu sự gắn kết chặt chẽ giữa chuỗi giá trị của ngành hàng từ sản xuất đến thu mua, chế biến, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm.

Hơn nữa, công nghiệp chế biến cà phê trong cả nước còn phân tán, tùy tiện. Đến nay, vẫn còn trên 80% lượng cà phê làm ra được chế biến trong các hộ gia đình với công nghệ đơn giản, phơi khô tự nhiên, xay xát bằng những loại máy không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật nên chất lượng còn thấp.

Dự báo của USDA cùng với những tồn tại của ngành cà phê Việt vừa là một tín hiệu nhưng cũng vừa là một lưu ý ngành cà phê Việt trong niên vụ tới cần phải biết khắc phục các điểm yếu và nên lựa thời điểm thích hợp nhất để chớp cơ hội xuất khẩu, nhuần nhuyễn trong việc găm hàng chờ giá.

Thế Vinh (Thời báo kinh doanh)

Liên tiếp 10 năm nay, Việt Nam là quốc gia xuất khẩu điều nhân số 1 thế giới. Tuy nhiên, 90% lượng điều nhân bán ra chỉ là sản phẩm điều nhân đóng gói, và để tiếp tục giữ vững vị thế dẫn đầu ngành điều phải hướng đến những sản phẩm giá trị gia tăng.

Đó là thông điệp mà Hiệp hội điều Việt Nam (Vinacas) phát đi tại hội nghị Điều quốc tế Việt Nam 2015 do Vinacas tổ chức ngày 23-11 tại TPHCM.

Trước đây, trong những hội nghị liên quan đến điều, ban tổ chức chỉ  trưng bày giới thiệu những sản phẩm chế biến đơn giản như hạt điều rang muối, điều tẩm mật ong,... nhưng lần này, khách tham dự được tiếp xúc những sản phẩm như hạt điều wasabi, các loại bánh nhân điều.... và bữa ăn nhẹ tiếp khách là những món ăn từ hạt điều như pizza hạt điều, socola hạt điều, bánh tét, bánh dò, bánh pía, xôi vò, chè rau câu... tất cả được làm với hạt điều ở trong.

Ông Nguyễn Đức Thanh, Chủ tịch Vinacas, cho rằng để bán được hàng doanh nghiệp phải xem bao bì sản phẩm là yếu tố quan trọng.

Theo một số doanh nghiệp tham dự hội nghị, những năm tới đây kim ngạch xuất khẩu điều nhân của Việt Nam khó mà tiếp tục tăng trưởng nếu không thay đổi cơ cấu sản phẩm xuất khẩu. Vinacas cho biết, do nhìn thấy những thách thức phía trước nên hiện tại đã có khá nhiều doanh nghiệp đầu tư công nghệ máy móc để chế biến sản phẩm có giá trị gia tăng cao nhằm tạo ra những dòng sản phẩm đa dạng... đáp ứng cả nhu cầu xuất khẩu lẫn tiêu thụ nội địa.

Vinacas cho biết, trong những năm qua, doanh nghiệp chỉ tập trung vào xuất khẩu điều nhân đóng gói mà ít quan tâm đến nhu cầu tiêu thụ nội địa nên có rất ít những chương trình kích cầu và quảng bá sản phẩm. Bây giờ, muốn quay lại thị trường nội địa, không còn cách nào khác là phải có chiến lược tiếp thị, quảng cáo rõ ràng và bài bản.

Tuy nhiên, thách thức đối với những doanh nghiệp khi đi theo hướng giá trị gia tăng đó là phải chấp nhận bị "chôn vốn" trong những sản phẩm giá trị gia tăng khi bán qua các kênh siêu thị, cửa hàng tiện lợi.

Để giải quyết vấn đề này, chiến lược mà doanh nghiệp điều đang áp dụng là một mặt vẫn tiếp tục xuất khẩu điều nhân đóng gói như trước đây để tích lũy vốn song song với việc phát triển những dòng sản phẩm giá trị gia tăng.

Quy hoach phát triển ngành điều 2020 hướng đến 2030 được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) phê duyệt vào tháng 2-2015 đã đưa ra mục tiêu đến năm 2020 tỷ lệ chế biến sâu sản phẩm hạt điều sẽ đạt 20%, gấp đôi hiện nay và sẽ đạt 40-50% vào năm 2030.

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), trong 10 tháng đầu năm 2015, lượng điều nhân xuất khẩu của Việt Nam đạt 272.000 tấn, thu về là 1,97 tỉ đô la Mỹ, tăng 6% về lượng nhưng lại tăng hơn 18% về giá trị.

Ông Đặng Hoàng Giang, Phó chủ tịch Hiệp hội điều Việt Nam (Vinacas) cho biết, nhiều khả năng năm 2015, kim ngạch xuất khẩu điều của Việt Nam sẽ ở mức 2,5 tỉ đô la Mỹ, cao nhất từ trước đến nay. Theo Vinacas, hiện sản phẩm điều nhân của Việt Nam đã có mặt tại 50 quốc gia, vùng lãnh thổ.

Ngọc Hùng (thesaigontimes.vn)