MASCOPEX

Giá trên các thị trường cà phê vẫn ở các mức thấp nhất của niên vụ. Bên bán chờ giá cao hơn để bán, bên mua chờ giá thấp nữa để mua, nhưng giá trên thị trường không thay đổi sau quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed. Hình như nhà sản xuất và xuất khẩu cà phê Việt Nam chưa chuẩn bị một kịch bản xấu nhất khi giá cà phê biến động xấu nhưng không xuất phát từ yếu tố cung-cầu. 

Nhu cầu mua chậm chạp

“Thị trường vẫn chưa bung lên được dù lượng bán ra cực ít, chứng tỏ nhu cầu mua mới chưa có,” một chuyên gia ngành hàng cà phê tại TPHCM cho biết.

Tháng Chín hàng năm thường là tháng hỏi mua hàng tích cực nhất trong năm vì sang tháng Mười là bắt đầu niên vụ mới, đặc biệt sau khi các nhà kinh doanh và rang xay Âu Mỹ thường quay về làm việc sau đợt nghỉ hè. Hơn nữa đây cũng là lúc các cơ sở rang xay và bán lẻ cà phê chuẩn bị sản xuất phục vụ cho những dịp lễ tết cuối năm, mừng năm mới và cả mùa đông, mùa tiêu thụ chính của mặt hàng cà phê tại các vùng ôn đới.

Từ mức 34 triệu đồng/tấn, được cho là đáy sâu nhất tính đến nay của niên vụ hiện tại, giá cà phê nguyên liệu nhích lên dần, rồi chòng chành quanh mức 35 triệu đồng/tấn. “Ở các mức này, chẳng khuyến khích ai bán ra và thị trường khá trầm lặng, mua bán mới không nhiều nên hoạt động xuất khẩu trong tháng 9-2015 cũng không khác gì tháng Tám vừa qua,” một chủ đại lý thu mua cà phê tại thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai cho hay.

Thống kê của Tổng cục Hải quan ước lượng cà phê xuất khẩu của cả tháng 8-2015 chỉ chừng 92.000 tấn.

Mua bán chưa gặp nhau

Thị trường yên ắng do giá hai bên mua và bán xuất khẩu chưa gặp nhau: trong khi người mua trả cộng 40-50 đô la Mỹ/tấn giao hàng qua lan can tàu (FOB) đối với cà phê robusta loại 2,5% đen bể thì bên bán đòi giá cộng 80 đô la/tấn cao hơn giá niêm yết cơ sở tháng 11-2015 trên sàn kỳ hạn London, nơi cà phê robusta thường sử dụng để làm giá tham chiếu.

Giải thích cho lý do này, vị chuyên gia cho rằng có thể do hàng đang còn nằm tại kho các đại lý thu mua có giá thành cao, giá mua vào trước đây quanh mức 40 triệu đồng/tấn, bán ra với giá hiện hành thì người bán lỗ ngang 5 triệu đồng/tấn chưa tính lãi ngân hàng, hao hụt tự nhiên, chi phí lưu kho…

Trong khi đó, áp lực hàng vụ mới đang mỗi ngày một cận kề, người mua muốn đợi giá thấp khi hàng ra nhiều hơn dù vẫn biết giá kỳ vọng của người bán còn cao vời vợi so với giá hiện nay.

Trước đây mọi người trông mong giá lên 39-40 triệu đồng/tấn thì nay đã có thể chấp nhận 38 triệu đồng/tấn, tương đương với 1.690 đô la Mỹ/tấn. Dựa trên giá đóng cửa mới nhất, hai bên còn cách nhau chừng 70-80 đô la Mỹ/tấn.

Hôm qua, phiên giao dịch cuối tuần, giá kỳ hạn sàn robusta London chốt mức 1.556 đô la/tấn(xin xem biểu đồ trên), giảm 4 đô la/tấn và sàn kỳ hạn arabica mức 118,35 xu/cân Anh (cts/lb) tăng 1.8 cts/lb so với cuối tuần trước.

Giá cà phê nguyên liệu sáng nay 19-9 tại một số nơi trên Tây Nguyên quanh mức 34,5 triệu đồng/tấn, mua bán tiếp tục chậm chạp.

Tồn kho tại các nước tiêu thụ tăng

Báo cáo tồn kho định kỳ hàng tháng của Hiệp hội Cà phê châu Âu (ECF) cho biết lượng cà phê nguyên liệu trong kho tại các cảng châu Âu tính đến hết tháng 7-2015 tăng 181.677 bao (60 kg x bao) so với tháng trước đó, đạt 11.909.433 bao. Nếu tính thêm cà phê đang trên đường trung chuyển và hiện có sẵn tại các cơ sở sản xuất, lượng này có thể lên đến 16 triệu bao, tương đương với nhu cầu cho 4 tuần. Châu Âu là thị trường tiêu thụ cà phê truyền thống của thế giới và của Việt Nam.

                               Biểu đồ: Diễn biến giá đóng cửa trên sàn kỳ hạn robusta London (nguồn: theice.com)

Tính đến ngày 14-9, tồn kho cà phê đạt chuẩn trên sàn kỳ hạn robusta London đạt 205.950 tấn, tăng 1.140 tấn so với hai tuần trước đó, chủ yếu hàng có xuất xứ từ Brazil còn hàng từ Việt Nam chiếm tỷ lệ cực ít.

Cần chuẩn bị một kịch bản “giá xấu”

Giới kinh doanh hàng hóa nông sản tuần qua đón nhận tin mừng khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định không tăng lãi suất đồng đô la Mỹ. Người ta tin rằng nếu lãi suất đồng đô la tăng, giá hàng hóa nguyên liệu nào dùng đồng đô la Mỹ để giao dịch sẽ phải xuống thấp do giá trị đồng đô la Mỹ cao hơn đồng nội tệ của nước sản xuất.

Lãi suất đồng đô la Mỹ hiện nay đang ở quanh mức rất thấp, từ 0-0,25%. Quyết định không tăng lãi suất có thể góp phần nào giúp giá cà phê trên các sàn kỳ hạn không giữ vững, dù đang ở vùng thấp nhất của cả niên vụ (xin xem biểu đồ trên).

“Dù qua phiên họp ngày 17-9, Fed quyết định không tăng lãi suất đồng đô la Mỹ, giá cà phê trên các sàn kỳ hạn không giảm, các nhà xuất khẩu cà phê và hàng hóa nông sản dùng đồng đô la Mỹ làm đồng tiền giao dịch cũng cần chuẩn bị một kịch bản xấu nhất: đàng nào Fed cũng tăng lãi suất không vào dịp cuối năm nay thì cũng đầu năm 2016,” vị chuyên gia nhận định.

Thật vậy, giá cà phê hiện nay đang thấp không những tại thị trường nội địa mà còn trên các sàn kỳ hạn. Nếu như vào dịp cuối năm nay, Fed quyết định tăng lãi suất đồng đô la Mỹ, ảnh hưởng của quyết định ấy lên giá cà phê là khá lớn vì bấy giờ không chỉ áp lực do bán tháo trên các sàn kỳ hạn, mà còn đúng cao điểm bán và xuất khẩu cà phê niên vụ mới 2015-16 sẽ bắt đầu nay mai.

(Nguyễn Quang Bình - The Saigontimes)

Hiệp hội Cà phê Ca cao Việt Nam (Vicofa) đã miêu tả tình cảnh ảm đạm của thị trường cà phê qua một báo cáo mang tên ảm đạm không kém “Vụ cà phê đau buồn với người trồng và sản xuất cà phê” công bố ngày 14/9/2015.

Theo báo cáo này, Vicofa cho biết giá cà phê đang xuống mức thấp nhất trong vòng mấy năm qua. Tại thị trường trong nước, giá cà phê hồi đầu vụ ở mức 41.000 đồng/kg và xuất khẩu với giá FOB ở mức trên 2.000 USD/tấn. Tuy nhiên, giá sau đó đã liên tục giảm, tuy có phục hồi nhưng không thể lên mạnh.

Đến tháng 8, giá cà phê giảm mạnh còn 36.500 đồng/kg đối với cà phê nhân xô và 1.723 USD/tấn đối với cà phê xuất khẩu giá FOB, giảm lần lượt 7,4% và 12,1% so với cùng kỳ năm ngoái.

“Mức giá trên đã làm cho doanh nghiệp xuất khẩu và người trồng cà phê thua lỗ. Một số nông dân đã quyết định chuyển sang trồng cây khác như tiêu, bơ, mắc ca, … Một số doanh nghiệp xuất khẩu thua lỗ đã bỏ nghề kinh doanh cà phê,” Vicofa cho biết.

Giá đã giảm, nhưng tình hình sản xuất và xuất khẩu cũng tồi tệ không kém.

Vicofa cho biết sản lượng cà phê của Việt Nam niên vụ 2014/15 đã giảm tới 20%.

Do sản lượng đang ở mức thấp, lượng xuất khẩu trong 8 tháng đầu năm 2015 cũng chỉ đạt 873.493 tấn với kim ngạch đạt 1,8 tỷ USD, giảm 29% về lượng và giảm 29,4% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, lượng xuất khẩu 11 tháng đầu niên vụ 2014/15 dự kiến chỉ đạt 1,17 triệu tấn với kim ngạch đạt 2,5 tỷUSD, giảm 22,3% về lượng và giảm 19,8% về giá trị so với cùng kỳ vụ trước.

Vicofa cho rằng lượng tồn kho cà phê trong doanh nghiệp và trong dân trong niên vụ này không còn nhiều như những nguồn tin không tin cậy đã nêu. Nên nếu tính cả niên vụ 2014/15, Việt Nam dự kiến chỉ xuất khẩu được khoảng trên 1,2 triệu tấn, giảm 22% so với niên vụ 2013/14 và giảm 12% so với niên vụ 2012/13.

Nhưng có lẽ đúng là một phần "do trời". Vicofa cho biết sản lượng cà phê giảm trong bối cảnh tình hình thời tiết vẫn đang diễn ra bất ổn.

Trong một báo cáo cách đây không lâu, Vicofa đã dẫn chứng một số nguyên nhân khách quan cho tình trạng suy giảm sản lượng, trong đó cho biết do thời tiết thay đổi, mưa đến sớm khi thu hoạch và thời kỳ cà phê phát triển gặp hạn hán, nhiều vùng không đủ nước tưới bị mất trắng và những quả còn lại nhân nhỏ ảnh hưởng tới sản lượng. Ngoài ra, lượng cây cà phê già ngày một tăng, năng suất thấp.

Bên cạnh đó, thời tiết rét bất thường, cây cà phê bị nhiễm “cúm” khi ra hoa, cây rụng lá hàng loạt, sau đó còn bị ảnh hưởng bởi sương muối.

Với yếu tố thời tiết, cộng với tình trạng giá cà phê xuống thấp và chương trình tái canh cây cà phê già cỗi vẫn đang ở mức trì trệ, Vicofa nhận định sản lượng cà phê niên vụ 2015/16 tới khó có thể phục hồi, thậm chí có thể còn thấp hơn vụ này.

Trung Nghĩa - Người Đồng Hành

Thị trường cà phê đang ở những ngày cuối của niên vụ 2014-15. Đến nay có thể nói không sợ sai rằng diễn biến giá cà phê cả năm nay đỉnh càng lúc càng thấp và đáy mỗi lúc một sâu. Nhiều người mong đợi hiện tượng thời tiết cực đoan El Nino sẽ giúp giá cà phê tăng, nhưng xem ra các yếu tố khác như tiền tệ sẽ đánh bạt hơi nóng của hiện tượng thời tiết đáng sợ này. 

Giá xấu khắp chốn thị trường

Thị trường cà phê bất ngờ chuyển biến xấu. Trong tuần, giá cà phê trên sàn kỳ hạn và trên các vùng nguyên liệu tại các tỉnh Tây Nguyên đã thực sự xuống các mức thấp mới.

Sáng nay, giá cà phê nguyên liệu tại một số nơi được chào mua ở mức 34 triệu đồng/tấn, giảm 1 triệu đồng/tấnso với tuần trước và mất 7 triệu đồng/tấn so với đầu mùa vào tháng 10-2014, và cũng là mức thấp nhất tính từ đầu niên vụ đến nay.

Trên sàn kỳ hạn, thị trường ghi nhận giá cà phê arabica và robusta có lúc muốn vượt qua những ngưỡng quan trọng như arabica đã lên trên 121 xu/cân Anh (cts/lb) và robusta trên. Nhưng ngay sau đó, tổ chức xếp hạng tín nhiệm S&P đã hạ bậc tín nhiệm nợ của Brazil, nước sản xuất và xuất khẩu cà phê số 1 thế giới, dẫn tới kết quả là một đợt bán tháo trên sàn đã kéo giá hai kỳ hạn cà phê xuống mức sâu nhất trong niên vụ 2014-15.

Đóng cửa phiên giao dịch cuối tuần, sàn kỳ hạn robusta London - nơi cà phê Việt Nam thường lấy giá làm tham chiếu - chốt mức 1.552 đô la/tấn, giảm 47 đô la/tấn (xin xem biểu đồ 1 bên dưới) và arabica tại mức 116,55 cts/lbmất 2,70 cts/lb so với cuối tuần trước.

                            Biểu đồ 1: Diễn biến giá đóng cửa trên sàn kỳ hạn robusta London (nguồn: theice.com)

Nhìn kỹ biểu đồ, ta thấy từ đầu niên vụ (10-2014) đến nay, đỉnh giá càng lúc càng hạ: từ trên 2.200 đô la/tấn, xuống dần đến trên 2.100 đô la/tấn dịp tết Nguyên đán và nay chỉ còn 1.552 đô la/tấn. 

Mua bán hàng thực trên thị trường rất khó khăn vì giá đang ở mức thấp. Nếu như gom hàng trước, khi giá còn cao thì rủi ro thua lỗ rất lớn; người mua cũng đang ngập ngừng trước diễn biến xấu gần đây trên các sàn kỳ hạn.

El Nino có cứu được giá cà phê?  

Nhiều cảnh báo thời tiết quốc tế cho rằng El Nino quay lại và hoành hành tại khu vực xích đạo trên biển Thái Bình Dương. Đây là hiện tượng thời tiết thất thường và khắc nghiệt, gây bão lũ lụt lội nơi này, hạn hán chỗ khác. Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) nói rằng El Nino đợt này có thể có cường độ mạnh nhất tính từ năm 1997/98 và không khéo mạnh nhất tính từ 1950.

                   Biểu đồ 2: Dao động đồng nội tệ so với đồng đô la Mỹ của một số nước xuất khẩu cà phê (nguồn: ICO)

Những nước trồng cà phê trong khu vực bị ảnh hưởng khá rộng, từ châu Phi đến Peru và các nước vùng Nam Mỹ, đến hai nước Đông Nam Á là Việt Nam và Indonesia. Tuy nhiên, khi Brazil nhận mưa do chịu ảnh hưởng hiện tượng này thì cũng là lúc các vùng cà phê nước này cần nước, nên mức độ ảnh hưởng đến sản lượng cà phê Brazil sẽ không lớn.

“Chiến tranh” tiền tệ nóng hơn thời tiết

Căng thẳng hiện nay với thị trường cà phê có lẽ do các đồng nội tệ các nước sản xuất và xuất khẩu cà phê bị phá giá liên tục và mạnh so với đồng đô la Mỹ, gây áp lực lên giá của các sàn kỳ hạn cà phê vốn lấy đồng đô la Mỹ làm đồng tiền giao dịch.

Nếu như tính từ 9-2014, tháng trước khi vào vụ cà phê 2014-15 hiện hành, đồng nội tệ các nước xuất khẩu arabica lớn như Brazil và Colombia giảm mạnh trên 50%. Đồng rupiah Indonesia cũng giảm chừng 20% trong khi tiền đồng Việt Nam chỉ giảm 6% (xin xem biểu đồ 2 - màu xanh dương chỉ đồng nội tệ Brazil, xanh lục Colombia, vàng chỉ Indonesia và đỏ chỉ Việt Nam).

Cái lợi hại của việc phá giá đồng nội tệ là mua bán cà phê trên thị trường nội địa được trả giá càng cao bất chấp giá trên sàn kỳ hạn tính bằng đồng đô la Mỹ là bao nhiêu. Do mức độ phá giá của tiền đồng nước ta không đủ mạnh, giá nội địa không hấp dẫn và phải phụ thuộc vào giá trên sàn kỳ hạn. Chính vì vậy, hàng cà phê nước ta không bán được và chịu mang tiếng “ghim hàng” nhưng thực chất người nông dân và nhà xuất khẩu nội địa phải chịu “thiệt đơn thiệt kép”. Càng trữ càng thua, càng mua càng lỗ, …khi bán ra giá càng thấp mà chẳng có gì bù đắp.

Trong khi đó, theo ICO (Tổ chức Cà phê Thế giới), khối lượng xuất khẩu cà phê trong 10 tháng đầu niên vụ 2014-15 của thế giới đạt 93,85 triệu bao (60 kg x bao), chỉ giảm 2,8% so với cùng năm trước. Trên thị trường toàn cầu, xuất khẩu cà phê của Việt Nam có mức giảm mạnh nhất (trên 30%) nhưng nhờ các lượng xuất khẩu cà phê các nước cạnh tranh khác kéo lại nên khối lượng chung ít suy suyển.

Dữ liệu mới nhất của sàn kỳ hạn Ice robusta London cho biết trong 11 ngày đầu của tháng 9-2015 nay là tháng giao ngay (spot month), đã có 15.900 tấn đấu giá thành công trong đó chủ yếu là hàng cà phê robusta đến từ Brazil và vài nước khác, cà phê từ Việt Nam không tham gia một bao nào. Nói vậy để thấy rằng hoạt động xuất khẩu cà phê của Việt Nam đang chịu “lép vế” dù là nước có sản lượng cà phê robusta lớn nhất thế giới.

Nguyễn Quang Bình (thesaigontimes.vn)

Công ty mua bán nợ DATC (Công ty trách nhiệm hữu hạn Mua bán nợ Việt Nam) trực thuộc Bộ Tài chính vừa được bổ sung thêm 3.600 tỉ đồng vốn điều lệ để đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu.

DATC được tăng vốn điều lệ rất mạnh, từ mức 2.400 tỉ đồng lên mức 6.000 tỉ đồng.

Việc tăng vốn này được DATC kiến nghị từ nhiều năm qua, nay được Chính phủ chấp thuận. Thông tư số 135/2015 của Bộ Tài chính ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt động của DATC có hiệu lực từ ngày 1-11-2015 đã chính thức công bố việc tăng vốn trên.

Các hoạt động của DATC theo thông tư này không thay đổi nhiều so với hoạt động hiện nay, gồm mua lại nợ theo giá thị trường và xử lý tài sản thế chấp có liên quan, hoặc tham gia tái cơ cấu doanh nghiệp theo hình thức góp vốn từ nợ được chuyển đổi…

Tuy nhiên, có một thay đổi đáng lưu ý. Từ trước tới nay DATC được thành lập và hoạt động tập trung vào xử lý nợ xấu cho doanh nghiệp nhà nước trước và sau cổ phần hóa. Nay DATC được bật đèn xanh để tham gia vào việc mua bán nợ với các tổ chức tín dụng.

Với cách làm việc của DATC, ngân hàng có thể mua bán nợ theo giá thị trường với công ty này và DATC có thể thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt đối với nợ mua lại từ ngân hàng, tức là mua đứt bán đoạn nợ xấu. Điều này nếu làm được sẽ hỗ trợ một tay cho VAMC trong việc xử lý nợ xấu đang tồn đọng trong hệ thống tổ chức tín dụng tại Việt Nam.

Theo website Bộ Tài chính, trong sáu tháng đầu năm, DATC đã hỗ trợ hàng chục doanh nghiệp nhà nước xử lý nợ và tài sản tồn đọng, trong đó có những tập đoàn, tổng công ty.

Cụ thể, DATC đã hỗ trợ xử lý nợ và tài sản tồn đọng cho 33 doanh nghiệp nhà nước. Doanh thu từ xử lý tài sản và thu hồi nợ loại trừ đã tiếp nhận là 62,4 tỉ đồng, tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm 2014. Công ty đã nộp ngân sách 68,3 tỉ đồng (trong đó 43,7 tỉ đồng nộp qua Tổng công ty Đầu tư Kinh doanh vốn nhà nước - SCIC), tăng gấp 4 lần so với cùng kỳ 2014.

Công ty đã tăng cường hoạt động thu nợ, xử lý nợ đối với các doanh nghiệp đã mua nợ, xử lý tài sản đảm bảo để thu nợ, kể cả việc phối hợp với tòa án để theo sát và đẩy nhanh tiến độ xét xử với các doanh nghiệp đã bị khởi kiện… Cùng với đó, DATC đã phối hợp chặt chẽ với Ban đổi mới doanh nghiệp thuộc các bộ, ngành, địa phương và các tập đoàn, tổng công ty nhằm chủ động tổ chức tiếp nhận nợ và tài sản loại trừ khỏi giá trị doanh nghiệp.

Công ty đã xử lý nợ, tái cơ cấu tại các doanh nghiệp nhà nước lớn, trong đó có Tổng Công ty tàu thủy Việt Nam (SBIC), Tổng Công ty Hàng Hải Việt Nam (Vinalines), Công ty thực phẩm Miền Bắc thuộc Tổng công ty thuốc lá Việt Nam, Tổng công ty Haprocimex. Trong 6 tháng đầu năm Công ty đã triển khai thoái vốn tại 11/24 doanh nghiệp nhà nước.

Theo lãnh đạo công ty, DATC từ đầu năm đã đẩy mạnh đàm phán mua nợ đối với các ngân hàng song quá trình đàm phán mua nợ với một số ngân hàng rất chậm do cơ chế bán nợ đặc thù của một vài ngân hàng thường rất phức tạp, quá trình phê duyệt để bán khoản nợ thường kéo dài.

Hồng Phúc (Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn online)